جغرافياي موضوعات و مباحث موعود
۳۰ آبان ۱۳۸۸
در سال 1374 گروهي از فرزندان انقلاب اسلامي، در پي دركي ژرف از موقعيت انقلاب اسلامي در جهان، نيازهاي فرهنگي جامعة اسلامي ايران و شرايط سياسي، فرهنگي و اقتصادي حاكم بر جهان معاصر، تبليغ و ترويج باور مهدوي و فرهنگ انتظار را سرلوحة فعّاليت‌هاي خود قرار دادند و با تأسيس «مؤسّسة فرهنگي موعود» تلاش سازمان‌يافته‌اي را در سه حوزة تحقيقات، انتشارات و مطبوعات آغاز كردند.
موعود از همان ابتدا، با تعيين مهم‌ترين فعّاليت‌هايي كه در عصر حاضر براي گسترش و نهادينه‌سازي فرهنگ مهدويّت و انتظار، بايد صورت گيرد، طرح‌ها و برنامه‌هاي متنوّعي را در دستور كار خود قرار داد كه بحمدالله با عنايت امام عصر(ع)، امروز بسياري از آنها به ثمر نشسته و بسياري ديگر در آستانة باروري و شكوفايي است.
در چهاردهمين سال از فعاليت اين مؤسّسه، مهم‌ترين حوزه‌هايي را كه موعود طيّ سال‌هاي گذشته فعّاليت در آنها را تجربه نموده، در عصر حاضر نيز توجّه به آنها را ضروري مي‌داند، به اجمال بررسي مي‌كنيم. اميد كه اين فعاليت‌هاي ناچيز مقبول طبع صاحب‌ و مولايمان قرار گيرد و به عنوان اداي بخش ناچيزي از حقوقي كه بر گردن ما دارند، از ما پذيرا شوند. إن‌شاءالله.


1. شناسايي و نقد بنيادين جنبه‏هاي گوناگون فرهنگ و تمدن مغرب زمين به عنوان فرهنگ و مدنيّتي كه در تقابل جدّي با آرمان «حقيقت مدار»، «معنويت‏گرا» و «عدالت محور» مهدوي قرار دارد: از آنجا كه انسان‏هاي عصر غيبت، تنها زماني مي‏توانند به ريسمان ولايت مهدوي چنگ زنند و به تمام معنا در سلك منتظران موعود قرار گيرند كه مباني و مصاديق كفر، شرك و نفاق زمان خويش را به درستي بشناسند و با تمام وجود از آن بيزاري جويند، موعود در همة سال‌هاي فعاليت خود، نقد جدّي مباني فرهنگ و تمدّن غرب را در دستور كار خود قرار داده و در اين زمينه فعاليّت‌هاي زير را به سامان رسانده است:
الف) كتاب‌ها: ‌بخش قابل توجهي از 19 عنون كتابي كه با عنوان «مجموعه مطالعات فرهنگي» از سوي انتشارات «هلال» ـ وابسته به مؤسّسة فرهنگي موعود ـ منتشر شده، به موضوع ياد شده اختصاص يافته است. عناوين برخي كتاب‌هايي كه در اين زمينه انتشار يافته، به شرح زير است:
ـ سير تفكر جديد در جهان و ايران؛
ـ تفكر، فرهنگ و ادب، تمدن؛
ـ تولد دوبارة حميد: مطالعات فرهنگي ويژة جوانان؛
ـ داستان ورزش غرب: سير تحوّل تاريخي، فرهنگي ورزش غرب؛
ـ درآمدي بر نقد مبادي علوم جديد.
ـ ...
ب) مقاله‌ها:
1. غرب و الگوهاي فرهنگي (موعود، ش 12، بهمن و اسفند 1377)


2. شناخت و نقد جدّي مناسبات فرهنگي، سياسي و اقتصادي حاكم بر جوامع اسلامي كه به تقليد از الگوهاي توسعه غربي و تحت تأثير انديشه‏هاي عصر مدرنيته در اين جوامع شكل گرفته است: براساس اين باور كه جوامع اسلامي، بدون شناخت جدي از وضع موجود خود نمي‏توانند به راهكارهاي مبتني بر آموزه‏هاي ديني براي خروج از فتنه‏هاي فراگير عصر غيبت دست يابند، مؤسّسة فرهنگي موعود در سال‌هاي اخير، به اين فعاليت‌ها اقدام نموده است:
الف) كتاب‌ها:
ـ نقد مبادي علوم جديد؛
ـ تولد دوبارة حميد.
ب) مقاله‌ها:
ـ انسان امروز، انسان غافل (موعود، پيش‌شمارة 1، آبان 1375)
ـ انفجار اطلاعات (موعود، ش1، فروردين و ارديبهشت 1376)
ـ مجموعه مقالات غرب و آخرالزّمان
ـ ميزگرد فرهنگي (موعود، ش 8 و 9، خرداد تا شهريور 1377)؛
ـ غرب و الگوهاي فرهنگي (موعود، ش 10 و 11 آذر و دي 1377)؛
ـ اجتهاد در عصر توسعه (موعود، ش 9، مرداد و شهريور 1377):
گفتني است، اين رويكرد از جمله رويكردهاي اصلي مجله بوده و در همة سال‌هاي گذشته همواره مقاله‌ها، گفت‌وگوهايي با اين موضوع در مجله عرضه شده است.


3. تلاش براي تدوين راهبرد سياسي، فرهنگي، اقتصادي، نظامي جوامع اسلامي در عصر غيبت تا رسيدن به عصر طلايي ظهور بر اساس انديشة مهدوي و فرهنگ انتظار: با توجه به اهميّت موضوع ياد شده و خلأ قابل توجّهي كه در اين زمينه وجود دارد، موعود تاكنون كتاب‌ها و مقاله‌هاي متعدّدي را با هدف تبيين راهبرد جامعه و حكومت منتظر تدوين و منتشر كرده كه عناوين برخي از آنها به شرح زير است:
الف) كتاب‌ها:
ـ استراتژي انتظار (3 جلد)؛
ـ نظرية اختياري بودن ظهور.
ب) مقاله‌ها:
مجموعه مقالات استراتژي انتظار (موعود ش 19ـ24، فروردين تا اسفند 1379)
ـ غرب و توسعه، ما و استراتژي انتظار (موعود، ش 8، خرداد و تير 1377)؛
ـ شرحي بر كتاب استراتژي انتظار (موعود، ش 34، آبان و آذر 1381 و ش 35، دي و بهمن 1381)؛
ـ‌ ميزگرد فرهنگي با موضوع آيندة جهان (موعود، ش 8 و 9، خرداد و تير و مرداد و شهريور 1377)؛
‌ـ نظريه‌پردازي دربارة آيندة جهان و جهان آينده (موعود، ش 10، 11، آذر و دي، 1377)؛
ـ نقش امام عصر(ع) در هدايت اهواء و آراء (موعود، ش 5، آذر و دي 1376)
ـ انقلاب حضرت مهدي(ع) و دگرگوني روابط اجتماعي (موعود، ش 10، 1377)
و افزون بر كتاب‌ها و مقاله‌هاي ياد شده، موعود تاكنون، همايش‌هاي متعدّدي را با مشاركت تشكل‌هاي دانشجويي براي تبيين موضوع «استراتژي انتظار» در دانشگاه‌هاي كشور برگزار كرده است.


4. بازشناسي جنبه‏هاي اعتقادي، تاريخي، فرهنگي و اجتماعي انديشة مهدوي و فرهنگ انتظار با بهره‏گيري از منابع متقن و مستدل و استفاده از همه توان مراكز علمي حوزوي و دانشگاهي در زمينه مباحث كلامي، فلسفي، عرفاني، اخلاقي، علوم اجتماعي و سياسي:
اگرچه در ساليان گذشته كتاب‌هاي فراواني در زمينة فرهنگ مهدويّت و انتظار نگارش يافته است، ولي بسياري از آنها در عصر حاضر پاسخ‌گوي نيازهاي نسل جوان نيست؛ زيرا در اين عصر پرسش‌ها و موضوع‌هاي متنوّعي در اين زمينه مطرح شده كه لازم است در آثار متعدّدي به آنها پرداخته شود. با توجه به اين نياز، مؤسّسة فرهنگي موعود با بهره‌گيري از پژوهشگران حوزوي و دانشگاهي، تاكنون ده‌ها كتاب و صدها مقاله موضوعات متنوّع و با رويكردهاي مختلف براي تبيين انديشة مهدويّت شيعي تدوين و منتشر كرده است كه در اينجا به عناوين برخي از آنها اشاره مي‌كنيم:
الف) كتاب‌ها:
ـ معرفت امام زمان(ع) و تكليف منتظران؛
ـ غيبت از ديدگاه امام صادق(ع)؛
ـ رهبري بر فراز قرون؛ پژوهشي دربارة امام مهدي(ع)؛
ـ تاريخ پس از ظهور؛
ـ رجعت؛
ـ تحفة امام مهدي(ع): مجموعه فرمايشات، توقيعات و ادعية حضرت صاحب الزّمان(ع)؛
ـ معجزات امام مهدي(ع)
ـ سير زمان تا صاحب الزّمان(ع)؛
ـ با دعاي ندبه در پگاه جمعه؛
ـ شش ماه پاياني: تقويم حوادث شش ماهة پيش از ظهور؛
ـ سفياني و نشانه‌هاي ظهور.
ب) دائرة المعارف موعود آخرالزّمان؛
يكي از مهم‌ترين اقدام‌هاي موعود براي بازشناسي جنبه‌هاي مختلف فرهنگ مهدويّت، آغاز تدوين «دائر\ المعارف موعود آخرالزّمان» است. تدوين اين اثر از چند سال پيش آغاز و تاكنون هفت جلد از اين مجموعه، شامل «مأخذشناسي جامع مهدويّت»

ماهنامه موعود شماره 100