spacer
«مؤسسة فرهنگي موعود عصر(عج)»، معجم مؤلّفين مهدوي را به‌زودي منتشر مي‌کند.
ادامه مطالب ...
 
advertisement.png, 0 kB
Advertisement
spacer
spacer

عضویت در خبرنامه

جستجوگر سايت

جستجوگر گوگل


جست‌وجو در سايت موعود

مطالب مرتبط

addtomyyahoo4Subscribe in NewsGator OnlineAdd to My AOL
Subscribe with BloglinesAdd to netvibes
Add to Google

 
نگرشى به زيارت آل ياسين-1 چاپ پست الكترونيكي
۱۵ فروردين ۱۳۸۴
قسمت اول

سيد مجتبى بحرينى


سلام على آل يس
درود بر آل ياسين
زيارت آل ياسين، يكى از زيارتهاى مشهور حضرت صاحب الامر، عليه السلام، است. راوى و ناقل اين زيارت جناب ابو جعفر محمد بن عبدالله بن جعفر بن الحسين بن مالك جامع الحميرى القمى است كه همه علماى رجال و بزرگان راوى شناس از او به بزرگى و قداست ياد كرده اند. او صاحب كتابهاى متعددى بود كه ظاهرا چيزى از آنها در دست نيست و چون در اواخر دوران غيبت صغرى مى زيسته مكاتبات بسيارى با ناحيه مقدسه حضرت صاحب الامر، عليه السلام، داشته و به افتخار جواب نائل آمده است. توقيعات متعددى به وسيله او نقل شده است كه جمله آنها توقيعى است كه متضمن زيارت شريف آل ياسين است.

در آغاز توقيع مزبور چنين مى خوانيم:

به نام خداى رحمان رحيم. شما نه نسبت به امر پروردگار تعقل مى كنيد و نه از اولياى او پذيراييد. حكمتى بس كامل و تمام ولى چه سودى دارد بيمها و رهنمونها نسبت به جمعى كه ايمان نمى آورند. سلام بر ما و بندگان شايسته خدا.

هر گاه خواستيد به وسيله ما به پروردگار توجه پيدا كنيد و به ما متوجه شويد، پس آن گونه كه خداى تعالى فرموده ست بگوييد: بر آل يس درود و سلام باد...

با شرح اين مقدمه به شرح اولين سلام زيارت ياد شده مى پردازيم:

اين سلام نخست از لطافت و ادب خاصى برخوردار است; زيرا گر چه اين زيارت شريفه زيارت امام زمان، عليه السلام، است و همه سلامهاى بعدى به آن وجود مقدس اختصاص دارد; در اولين گام، سلام است بر همه اين خاندان و درود ست بر تمامى اين دودمان.

گويا چنين گفته اند كه: تو كه زائرى و مى خواهى مرا زيارت كنى، تو كه مايلى بر من سلام و درود داشته باشى، ادب اقتضا مى كند كه اول به همه خاندان من، آباء گرامى و اجداد طاهرين من سلام كنى و درود بر آنها را، حتى بر سلام خاص من مقدم دارى. آنان پدران و اجداد منند و از هر جهت احترام و اكرامشان فرض است و لازم.

ظاهرا سلام بر خاندان رسالت، عليهم السلام، به عنوان «آل يس » از دو آيه شريفه قرآن استفاده شده است; يكى نخستين آيه سوره مباركه يس است. در روايات رسيده است كلمه «يس »، اولين آيه اين سوره نام نامى و اسم سامى حضرت ختمى مرتبت است كه به نقل يك حديث در اين جهت بسنده مى كنيم.

عن سفيان بن سعيد الثورى عن الصادق، عليه السلام، قال له: يا ابن رسول الله، ما معنى قول الله عز و جل «يس »؟ قال: اسم من اسماء النبى و معناه يا ايها السامع الوحى. (1)

سفيان ثورى به حضرت صادق، عليه السلام، عرضه داشت: اى پسر رسول خدا، معناى كلام پروردگار عز و جل «يس » چيست؟ فرمود: نامى است از نام هاى پيامبر و معنايش، اى شنونده وحى است.

ديگرى آيه 130 سوره صافات است; «سلام على آل ياسين » بيشتر مفسران و و قراء قرائت نافع و ابن عامر و يعقوب را در اين آيه آل ياسين ضبط كرده اند; نه الياسين. (2)

احاديث بسيارى در تاييد اين قرائت و اين كه مراد در اين آيه سلام بر اهل بيت پيامبر خاتم، صلى الله عليه وآله، است، رسيده است كه به عنوان نمونه يكى از آنها را مى آوريم.

حضرت صادق، عليه السلام، از جد امجدش اميرالمؤمنين، عليه السلام، نقل فرموده است كه درباره آيه شريفه «سلام على آل يس »، فرمود:

يس محمد و نحن آل يس. (3)

يس محمد است و ما خاندان و دودمان يس هستيم.

مفسرين خاصه و عامه در تفاسيرشان از ابن عباس آورده اند كه: «آل يس آل محمد، عليهم السلام اند»; و يا «ما آل محمد آل يس هستيم.» (4)

اطلاق اسم يس بر رسول خدا، صلى الله عليه وآله، و آل يس بر اهل بيت پاك و عترت و خاندان طاهرين او گويا جزء مطالبى بوده كه جملگى بر آن بوده اند. لذا در اشعار تازى و فارسى فراوان اين تعبيرات ديده مى شود. مرحوم ابن شهر آشوب از حصكفى آورده است:

يا ابن ياسين و طاسين و حاميم و نونايا ابن من انزل فيه السابقون السابقونا (5)

سيد حميرى گويد:

يا نفس، لا تمحضى بالنصح مجتهدا

على المودة الاآل ياسينا (6) اى دل، خيرخواه خالص كسى مباش و در دوستى هيج كس كوشش و تلاش منما; مگر سبت به آل يس.

ناشى صغير، شاعر بلند پايه سده چهارم در مطلع قصيده اى چنين گويد:

يا آل ياسين من يحبكم

بغير شك لنفسه نصحا (7)

اى آل يس، هر كس شما را دوست بدارد، بى هيچ شكى، براى خود خيرخواهى نموده است.

عبدالرحمان بن احمد جامى - در قسمتى از قصيده اى كه در مدح حضرت رضا، عليه السلام، سروده است - گويد:

سلام على آل طه و يس

سلام على آل خير النبيين

سلام على روضة حل فيها

امام يباهى به الملك و الدين

سنايى غزنوى نيز در چكامه مبسوط پر محتوايى كه بيانگر تشيع اوست از خاندان رسالت، عليهم السلام، به عنوان آل يس تعبير نموده است كه چند بيتش را مى آوريم:

گر همى مؤمن شمارى خويشتن را، بايدت مهر زر جعفرى بر دين جعفر داشتن بندگى كن آل ياسين را به جان تا روز حشر همچو بى دينان نبايد روى اصفر داشتن (8)
 


× برگرفته از كتاب «سلام بر پرچم افراشته، شرح سلامهاى زيارت آل ياسين » با اندكى تصرف و تلخيص.


پى نوشتها:

1. معانى الاخبار، 22; تفسير برهان ج 4، ص 3.

2. تفسير ابوالفتوح ج 9، ص 338; تفسير مجمع البيان ج 8، ص 456; ده قرائت، ص 451.

3. تفسير برهان ج 4، ص 33، براى اطلاع بيشتر از اين روايات مى توان به جلد23 بحارالانوار صص 167 تا 171 (باب ان آل يس آل محمد، عليهم السلام) مراجعه نمود.

4. تفسير مجمع البيان ج 8، ص 457; تفسير قرطبى ج 15، ص 119; تفسير آلوسى ج 23، ص 142.

5. مناقب آل ابى طالب ج 2، ص 3.

6. تفسير ابوالفتوح ج 9، ص 262.

7. الغدير ج 4، ص 24.

8. كليات ديوان سنايى، ص 467; 471.



ماهنامه موعود شماره 15


 
< قبل   بعد >
spacer

spacer

Creative Commons License
(cc) 2020 Mouood Researching Institute. This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 License.
هرگونه استفاده از محتويات اين پايگاه اطلاع رساني، در هر کجاي دنيا، تنها براساس مفاد توافقنامه Creative Commons 3.0، مجاز است.
(ح) 1386 تمامي حقوق اين پايگاه اطلاع رساني، متعلق به مؤسسه فرهنگي موعود است.