صفحه نخست arrow مقالات arrow غرب شناسي arrow تصویر مسلمانان و اعراب در کتاب‌های درسی غرب-2
spacer
«مؤسسة فرهنگي موعود عصر(عج)»، معجم مؤلّفين مهدوي را به‌زودي منتشر مي‌کند.
ادامه مطالب ...
 
advertisement.png, 0 kB
Advertisement
spacer
spacer

عضویت در خبرنامه

جستجوگر سايت

جستجوگر گوگل


جست‌وجو در سايت موعود

مطالب مرتبط

addtomyyahoo4Subscribe in NewsGator OnlineAdd to My AOL
Subscribe with BloglinesAdd to netvibes
Add to Google

 
تصویر مسلمانان و اعراب در کتاب‌های درسی غرب-2 چاپ پست الكترونيكي
۲۲ دي ۱۳۸۷
 نویسندة کتاب «جغرافیای جهان و تمدن‌های آن» زن عرب را زنی زندانی و در بند می‌داند, زیرا به رغم آنان این زنان واجب است صورتشان را بپوشانند و او خاطرنشان می‌سازد که برخی کشورها نسبت به زن سخت‌گیرتر هستند و در صفحة 225 می‌گوید: «برخی کشورهای اسلامی سخت‌گیرتر و تندروتر از کشورهای دیگر هستند.»



  • اشاره:
در قسمت نخست این مقاله، به بررسی تصویر ارائه شده از مسلمانان و اعراب در کتاب‌های درسی انگلستان پرداختیم. اینک در ادامه، به بررسی این موضوع در کتاب‌های درسی آمریکا می‌پردازیم.


2. تصویر مسلمانان و اعراب در کتاب‌های درسی آمریکا

هدف از این پژوهش، آشنایی با تصویر مسلمانان و اعراب در کتاب‌های درسی آمریکا، آگاهی از چگونگی تأثیر این کتاب‌ها در ایجاد تصویر روشمند از ایشان در جامعة آمریکا، نقش آنها در شکل‌گیری ذهن دانش‌آموزان و تعیین چگونگی برخورد دانش‌آموزان با جامعة خود و جوامع اطراف می‌باشد و این آشنایی از طریق ارائة روشمندی است که از طریق این کتاب‌ها طیّ مراحل آموزشی مختلف در فکر و ذهن او به وجود می‌آید. بیشتر این کتاب‌ها یک تصویر مثبت یا بی‌طرف از مسلمانان و اعراب ارائه می‌دهند. برای تحقق اهداف این پژوهش هجده کتاب درسی مورد بررسی قرار گرفته است. کتاب‌های انتخاب شده، در سال‌های تحصیلی مختلف تدریس می‌شود.

این کتاب‌ها به بررسی‌های ابعاد اجتماعی، تاریخی، جغرافیایی، فرهنگی و ادبی مسلمانان و اعراب می‌پردازند. شایان ذکر است که بیشتر این کتاب‌ها در مناطق بسیاری از آمریکا تدریس می‌شود و در چاپخانه‌های بزرگ و معروفی همچون «پرنتیس هول» به چاپ می‌رسد.

این پژوهش به بررسی و تحلیل گرایش‌های کلّی و عمومی کتاب‌های درسی نسبت به مسلمانان و اعراب در کشور آمریکا می‌پردازد. ابعاد مورد پژوهش عبارتند از: بعد قومی و ملی، بعد اجتماعی، بعد فرهنگی و تمدنی، بعد اقتصادی، بعد اسلامی.

  • بُعد اسلامی
در این چارچوب، موضوعاتی مانند دین اسلام، تروریسم، جهاد، وضعیت زنان در اسلام، شخصیت حضرت محمد، قرآن، قصاص و ارکان دین اسلام مورد بررسی قرار می‌گیرد.


  • جایگاه دین اسلام در بین ادیان جهان
همة این کتاب‌ها در مورد دین اسلام سخن گفته‌اند اما مطالب آنها از نظر طولانی یا کوتاه بودن، یا جنبة مثبت و منفی داشتن با هم تفاوت دارد. بیشتر این کتاب ها، دین اسلام را یکی از ادیان اصلی جهان می‌دانند. به عنوان مثال کتاب «جغرافی، جهان و ساکنانش»1 در مطالب خود در مورد ادیان جهانی در صفحه 79 به این مطلب اشاره می‌کند که: «اسلام یکی از ادیان اصلی جهان است و اسلام و مسیحیت در اعتقادات بسیاری با یهودیت اشتراک دارند».

این در حالی است که کتاب «کاشف جهان» در فصل: مردم، مکان‌ها و فرهنگ‌ها، آورده است که: «در اسلام، معبود همان خداوند است، محمد(ص) مؤسس و قرآن کتاب مقدس». این نویسنده به احساسات مسلمانان احترام نگذاشته و هنگام نام بردن از نام پیامبر اسلام(ص) کلمة پیامبر را به کار نبرده و تنها به ذکر نام «محمد» بسنده کرده است.


  • جهاد در اسلام
کتاب «تاریخ جهان» در فصل: مناسبات تا امروز، در صفحة 188 این‌گونه بیان می‌کند: «طیّ 200 سال اشخاصی که به اسلام ایمان آوردند، امپراتوری بزرگ و تمدن بسیار مهم و جدیدی را بنیان‌گذاری کردند». همچنین این کتاب می‌افزاید که: «وجود دین اسلام باعث نگرانی و ترس مسیحیان اروپا بود. حتی زمانی که اسلام هیچ‌گونه تهدیدی برای مسیحیان به شمار نمی‌آمد، آنان دیدگاه‌های خصمانة خود را نسبت به جهان اسلام ادامه دادند». قرآن کریم، دفاع را جایز شمرده و به مقابله با تجاوزگران و سلطه‌پیشگان امر نموده است: «و قاتلوا فی سبیل الله الّذین یقاتلونکم و لاتعتدوا إنّ الله لایحب المعتمدین؛2 و در راه خدا با کسانی که به جنگ و دشمنی با شما برخیزند، جهاد کنید، ولیکن ستمکار نباشید که خدا ستمگران را دوست ندارد».

علاوه بر این، قرآن کریم مجبور کردن مردم برای پذیرش دین اسلام را نیز نهی می‌کند: «لا إکراه فی الدّین؛3 هیچ اجباری در دین نیست».

کتاب «جهان و ساکنانش» در جاهای مختلف (مثلاً صفحه‌های 221 ـ 223) اسلام را با عرب‌ها ربط داده، تلاش می‌کند که بین آنها ارتباط برقرار کند؛ گویی اینکه این‌دو جدایی‌ناپذیرند و دین اسلام یک دین محلی است و جهانی نیست. بعضی از کتاب‌ها تلاش داشته‌اند اطلاعات غیرواقعی و نادرستی از علل پذیرش اسلام از سوی برخی افراد ارائه دهند. کتاب «جغرافی جهان امروز» در صفحات 186 و 573 آورده است: «غیرمسلمانان ملزم به پرداخت جزیه بودند و به خاطر فرار از پرداخت آن به اسلام روی آوردند». در حالی که این کتاب به مسئلة پرداخت زکات توسط مسلمانان اشاره‌ای نکرده است.

این کتاب‌ها وقتی از تروریسم صحبت می‌کنند بیشتر بر اعمالی تکیه دارند که از سوی برخی مسلمانان بر ضدّ غیرمسلمانان، در نتیجة ظلم و ستم، انجام گرفته است.

همة این کتاب ها ظلم و ستم‌ها و تجاوزاتی را که اقوام غیرمسلمان به دلایل واهی علیه ملت‌های مسلمان و غیرمسلمان روا می‌دارند نادیده می‌گیرند. با توجه به اینکه کتاب «ادبیات» (درس اختیاری) در صفحة 477 تروریسم را به کارگیری اعمال خشونت‌آمیز ضدّ اهداف غیرنظامی و بدون اطلاع قبلی معنا می‌کند و با اینکه این کتاب تروریسم را، به عرب‌ها ربط نمی‌دهد، اما ضمن بحث در مورد انفجارهایی که در میان شهروندان غیرنظامی صورت گرفته و تمرکز آن بر جنوب غرب آسیا (خاورمیانه) و آوردن قصیدة شاعر یهودی «یهودا آماچی» که در آن استفاده از بمب‌ها را محکوم می‌کند، تلویحاً به این مطلب اشاره و عرب‌ها را تروریست معرفی می‌کند.

کتاب «تاریخ جهان» در فصل روابط تا امروز، در صفحة 258 به مسئله جهاد پرداخته، می‌گوید: «مسلمانان جهاد را تلاش برای خدمت به خداوند می‌دانند و مردم تفسیر نادرستی از آن دارند و به زبان ساده مردم عامی همه آن را جنگی مقدس می‌دانند امّا کتاب «جهان و ساکنان آن» در صفحات 222 و 223 این‌گونه بیان می‌کند که: «جهادهای مسلمانان به نوبة خود فتوحاتی بودند که عرب‌های مسلمان انجام دادند, و غیرعرب را به دین خود درآورند». و در صفحة 222 می‌گوید: «جنگ‌جویان عرب همة آنچه را پیش رویشان بود، نابود کردند چون معتقد بودند که اینان برای گسترش یکتاپرستی انتخاب شده بودند. از این میان مسلمانان زیادی به جبهه‌های جنگ روانه شدند چون معتقد بودند مرگ در این راه آنها را به سوی بهشت می‌برد».

کتاب «فرهنگ‌های جهان» در صفحة 92 جهاد را نوعی جنگ مقدس برای تطهیر اسلام می‌داند (holy war). و در صفحة 572 آمده: «اسلام به مسلمانان آموخت: رزمندگانی که در راه خدمت به اسلام می‌میرند مکانی در بهشت به دست خواهند آورد».
 
توصیف جهاد به عنوان جنگ مقدس و توصیف مسلمانان در این راه به عنوان جنگ‌جو، با آیات قرآنی در تعارض است. این در حالی است که اسلام دین صلح و دوستی است و آیات قرآنی جهاد به معنای جنگ را فقط به منظور دفاع از خود جایز می‌شمارند. «و قاتلوا فی سبیل الله الذین یقاتلونکم و لا تعتدوا إنّ الله لا یحب المعتدین».4 همان‌طور که قرآن از اجبار مردم بر پذیرش اسلام برحذر می‌دارد: «لاإکراه فی الدّین»،5 امّا آیاتی که مسلمانان را به جنگ فرا می‌خوانند, باید در جایگاه خود مورد مطالعه و بررسی قرار گیرند. مسلمانان در سال‌های نخستین ظهور اسلام برای دفاع از خود یا شروع جنگ پیشگیرانه ناچار وارد جنگ می‌شدند.


  • آزادی زنان در اسلام
کتاب «فرهنگ‌های جهان» در صفحة 583 به مسئلة حجاب پرداخته، می‌گوید: «زنان در جوامع اسلامی قدیم آزادی بیشتری نسبت به زمان حاضر داشتند. حجاب و زندگی در عزلت و جدایی مردان از زنان در همة فعالیت‌ها, از جمله مواردی هستند که مانع آزادی زن می‌شود». نویسنده ضمن سخن گفتن در مورد زندگی زنان در خاورمیانه، در صفحة 599 آورده است: «قانون در استان‌های «ریاض» و «ظهران» به زنان حکم می‌کند که هنگام خارج شدن از خانه‌های خود حجاب را رعایت کنند». نویسنده این وضعیت را با اوضاع زنان در کشورهای دیگر خاورمیانه مقایسه می‌کند. که بیشتر زنان آزادانه بدون حجاب در جامعه حاضر می‌شوند.

با مطالعة مطالب این کتاب در مورد زنان و اوضاع و احوال آنان در کشورهای اسلامی و عربی, در می‌یابیم که مسئله زنان مسلمان از دیدگاه ارزش‌های فرهنگی غربی مورد بررسی قرار گرفته و یا در پایان می‌خواهند این نکته را به خوانند القا کنند که اسلام، حقوق زنان را محترم نمی‌شمارد و حقوق زنان در این جوامع پایمال می‌شود. این در حالی است که این کتاب حقوقی را که اسلام برای زنان در نظر گرفته است، نادیده می‌گیرد.

تفکر قرآنی، همانند یک انقلاب در زندگانی زنان در قرن هفتم میلادی به شمار می‌آید. قرآن کریم کشتن, خرید و فروش و ازدواج بدون رضایت زنان را حرام دانسته، به او حقّ ارث داده و در مقابل به اندازة حقوقی که برخوردار می‌شود برای او تکالیفی تعیین نموده است: «و لهنّ مثل الّذی, علیهنّ؛6 مانند همان [وظایفی]که بر عهده زنان است به‌طور شایسته به نفع آنان [بر عهدة مردان نیز] است».

نکتة تعجب‌آور این است که نویسنده، مجبور کردن مردان و زنان را در ترکیه برای کنار گذاشتن لباس سنّتی امری عادی می‌داند، در حالی که این کار مخالف حقوق بشر است. این در حالی است زمانی که زن مسلمان به اختیار و میل خود لباسی را که هماهنگ با فرهنگ و دینش است بر تن می‌کند غرب این کار را امری غیر منطقی می‌داند!

هیچ یک از کتاب‌هایی که در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفتند خالی از ذکر حضرت محمّد(ص) نیست. در کتاب «ادبیات» (درس اختیاری) خواننده می‌تواند در صفحة 448 زندگی ایشان را به صورت بسیار مختصر مطالعه کند. در صفحة 413 یک مینیاتور ایرانی به چاپ رسیده که ذیل آن در مورد موضوع این تابلو این‌گونه نوشته شده است:

«محمّد به آسمان می‌رود», در این مینیاتور مردی مشاهده می‌شود که سوار بر اسبی است و فرشتگان بال‌زنان در اطراف او هستند. این تصویر در کتاب‌ها, تصویری است خیالی از معراج حضرت محمّد(ص).

البته شایسته است تابلوهای هنری, در چارپوب ارائة آثار هنری، ضمن سخن گفتن از این موضوعات آورده شود امّا باید میان هنر و متون دینی تمایز قائل شد. در کتاب «تاریخ و جغرافیای جهان» آمده است: «محمّد (ص)زمانی که کوچک بود به منطقة خاورمیانه سفر کرد و از اعتقادات یهود و نصرانی‌ها تأثیر پذیرفت. شایسته است دانش‌آموزان بدانند که قرآن به این مطلب اشاره می‌کند که او تصدیق کننده و مکمّل یهودیت و مسیحیت می‌باشد».

نویسنده در صفحة 144 این کتاب آورده است که حضرت محمّد(ص) اهل مدینه را مجبور کرد اعتراف کنند که خداوند یگانه الله و معبود آنهاست. این مطالب به‌طور واضح نشان می‌دهد که نویسنده سعی دارد از طریق اعتراض به حضرت محمّد(ص) در اینکه او دیگران را مجبور به پذیرش اسلام کرده به پیامبر و دین اسلام ضربه وارد سازد. این سخن با اصول قرآن که مسلمانان را از اجبار در دین و ظلم و ستم نسبت به دیگران برحذر می‌دارد در تعارض است: «و قاتلوا فی سبیل‌الله الذین یقاتلونکم و لاتعتدوا انّ‌الله لا یحبّ المعتدین».7 همچنین قرآن کریم مردم را از اجبار در پذیرش اسلام نهی می‌کند. «لا إکراه فی الدین»8 امّا آیاتی که مسلمانان را به جنگ فرا می‌خوانند باید در جایگاه خود مورد مطالعه قرار گیرند.

کتاب «ادبیات» می‌گوید: قرآن 30 سال پس از وفات حضرت محمّد (ص) نوشته شده» (صفحة 43) و در جایی دیگر (صفحة 448) می‌گوید: «قرآن کریم 20 سال پس از وفات ایشان مکتوب شده است». این خود نشانة بی‌دقتی مؤلف در ارائه اطلاعات می‌باشد.

کتاب «جهان و ساکنانش» در صفحة 226 می‌گوید: «برخی از پیروان حضرت محمّد زمانی که آن حضرت مشغول پند و اندرزگویی بودند, مواعظ او را نوشته و درکتابی به نام قرآن جمع کردند و آن همان کتاب مقدس اسلام است». ملاحظه می‌کنیم که این نویسنده قرآن و حدیث را از هم باز نمی‌شناسد.

کتاب «جغرافیای امروز جهان» در مطالب خود در مورد حج در صفحة 109, مطالبی در مورد روزه و عید قربان آورده که حاکی از بی‌دقتی مؤلف است. به عنوان مثال, مؤلف گفته: «آیین‌های مخصوص مسلمانان، روزه گرفتن در ماه رمضان است یعنی روزه‌داری در طول ماه اوّل از سال اسلامی». همان‌گونه که می‌دانیم ماه رمضان, ماه نهم از سال قمری است که بر اساس تاریخ هجری قمری پایه‌ریزی شده است.

همچنین مؤلف این کتاب، روز عید قربان را پایان حج می‌داند در حالی که این مطلب نادرست است زیرا حج تا پایان سومین روز از «ایام تشریق»9 یعنی دهم ذی‌الحجه ادامه می‌یابد.


  • بُعد قومی
بعضی از کتاب‌ها ابعاد دیگر مربوط به اسلام و مسلمانان را به همین روش ارائه کرده‌اند. بررسی این کتاب‌ها نشان می‌دهد که بیشتر آنها به طرفداری از اسرائیل پرداخته و به عرب‌ها حمله می‌کنند. به عنوان مثال کتاب «جغرافیای جهان و ساکنان آن» در صفحة 490 با اشاره به جنگ داخلی لبنان می‌افزاید: «این جنگ میان مسلمانان و مسیحیان صورت گرفت. در آن زمان 70 نفر از ساکنان لبنان را مسلمانان تشکیل می‌دادند. سپس به حمله اسرائیل به لبنان و عقب‌نشینی آن از جنوب در سال 2000 م. اشاره می‌کند». امّا این کتاب از کشتارهایی که یهودیان در صبرا و شتیلا و دیگر جاها انجام دادند سخن به میان نمی‌آورد.

نویسندة کتاب «جغرافیا, جهان و فرهنگ و تمدن‌ها» از کشورهای عربی سخن گفته و یک فصل مستقل را به آن اختصاص داده است؛ از صفحة 255 تا 206.

ملاحظه می‌شود که این کتاب بیشتر به اسرائیل توجه کرده، به تفصیل از آن سخن می‌گوید. همچنین کتاب به ذکر داستان پدر ابراهیم پرداخته، می‌گوید که خداوند به یهودیان وعده داده بود که اگر او را پرستش کنند سرزمین فلسطین را به آنها خواهد داد. این نویسنده ضمن اشاره به ارتباط میان وعده و سرزمین فلسطین, دیدگاه صهیونیست‌ها را برمی‌گزیند و حقوق اهالی این سرزمین را که در آن سکوت گزیده و قبل از یهودیان در آن زندگی کرده و حتی بعد از خروج یهود در آن باقی مانده‌اند را نادیده می‌گیرد.

همه کتاب‌ها بر این باورند که قدس پایتخت اسرائیل است و اسم فلسطین در نقشه‌ها وارد نشده در حالی که اسم اسرائیل در آن نقشه‌ها وجود دارد.

به عنوان مثال کتاب «ادب» در صفحة 412 بیان می‌کند: «شهرک‌نشین‌های یهودی, دولت قدیم اسرائیل را در منطقة فلسطین که قبلاً تابع امپراطوری ترکیه بود دوباره تأسیس کردند». به کار بردن کلمة «تأسیس دوباره» بیانگر این است که مؤلف می‌پندارد این سرزمین متعلق به یهود است و آنها سرانجام پس از سال‌ها توانستند آن را باز گردانند. در پایان باید گفت که این نویسنده به حقوق مشروع ملت فلسطین اهمیتی نمی‌دهد.


  • بُعد اجتماعی
کتاب «تاریخ جهان؛ مردم، اماکن، افکار» در بخش گسترش اسلام, تصویری از اسلام و عرب‌ها ارائه می‌دهد که نشان‌دهندة بادیه‌نشینی و ملازمت آنان با شتر است. در این کتاب تلاش شده از اهمیت شبه جزیرة عرب کاسته و به ذکر کلمه بادیه‌نشین شود. کتاب بیان می‌کند که شبه جزیرة عربستان یک جزیرة بیابانی است و ساکنان آن بادیه‌نشین بوده و در اطراف محل‌های تجمع آب زندگی می‌کنند. صفحة 156 کتاب «تاریخ و جغرافیای جهان» از طبقات اجتماعی و بردگی در جوامع مسلمان سخن گفته و در صفحة 187 متذکر شده که زنان تنها گروهی نیستند که در جامعة مسلمان مورد نابرابری قرار گرفته‌اند, بلکه مسلمانان غیر عرب نیز از امتیازات مسلمانان عرب در عهد بنی امیه برخوردار نبودند. این کتاب همچنین می‌افزاید که طبقة برده نیز جزء طبقات اجتماع بوده و این قرآن مانع به بردگی کشیدن مسلمانان و اهل ذمّه می‌شد ولی از ایجاد مؤسسات برده‌داری (فروش برده) ممانعت نمی‌کرد. شایان ذکر است که قرآن چگونه به برده گرفتن دیگران را مشخص کرده و تشویق به آزاد کردن برده می‌نمود. اسلام مانع بردگی به وسیلة ربودن یا خرید و فروش فرزندان می‌شد و ربا را حرام می‌دانست برای اینکه ربا یکی از علل اصلی به بردگی کشاندن دیگران بوده. در اسلام تنها راه برده‌گیری دشمنانی بودند که با لوازم جنگی به قصد کشتن مسلمانان به جنگ آنان آمده بودند, با این حال اسلام, ظلم وستم بر دیگران را حرام شمرده و مبارزه و جنگ را تنها برای دفاع از خود جایز می‌داند. اسلام مسلمانان را تشویق به آزاد‌سازی بردگان می‌کرد و قرآن به کسانی که برده‌ای را آزاد کنند، وعدة بهشت را به کسانی می‌داد که برده‌ای را آزاد کنند. «فلا اقتحم العقبة ٭ و ما أدراک ماالعقبة فکّ رقبة؛10 پس وارد عقبه نشد و چه دانی عقبه چیست ٭ آزاد کردن بنده در راه خدا است».

همان‌طور که قرآن آزاد کردن برده‌ای را کفارة بعضی از گناهان قرار داده است11 اگر این احکام اجرا می‌شد، قرن‌ها پیش بردگی از جوامع اسلامی رخت بر می‌بست.


  • تصویر زنان عرب
کتاب «جهان و ساکنان آن» در صفحة 502 چنین می‌گوید: «زن در خاورمیانه بین چکش و سندان قرار گرفته» یعنی همیشه خوار و ذلیل است.

غربی‌ها آداب و رسوم حاکم در این جوامع را پست و بی‌ارزش می‌دانند و می‌گویند جامعه‌ای که این زنان در آن زندگی می‌کنند هر تغییری را ضدّ دین خود به شمار می‌آورند.

نویسندة کتاب «جغرافیای جهان و تمدن‌های آن» زن عرب را زنی زندانی و در بند می‌داند, زیرا به رغم آنان این زنان واجب است صورتشان را بپوشانند و او خاطرنشان می‌سازد که برخی کشورها نسبت به زن سخت‌گیرتر هستند و در صفحة 225 می‌گوید: «برخی کشورهای اسلامی سخت‌گیرتر و تندروتر از کشورهای دیگر هستند. به عنوان مثال کشور عربستان سعودی کشوری بسیار سخت‌گیر است. لذا زن باید صورت خود را کاملاً بپوشاند. زنان در این کشور اجازة رانندگی و همچنین تنها مسافرت کردن را ندارند و آخر اینکه اجازة کار در بیرون از خانه را ندارند».

بی‌شک این نویسنده با مطرح ساختن موضوع زن و نشان دادن آن به صورت سرحوری خوار و ذلیل، و مقید و بدون آزادی, به اسلام ظلم کرده است و اشتباه گفته است: «زن نمی‌تواند بیرون از خانه کار کند». قرآن پیشرو یک انقلاب اجتماعی برای زنان در قرن هفتم میلادی قلمداد می‌شود. در این راستا زنده به گور کردن دختران، خرید و فروش آنها و ازدواج بدون رضایت زن را حرام اعلام کرد. برای او حقّ ارث معین کرد و به اندازة حقوقی که دارد او را ملزم به انجام وظایف و کارهایی کرد. «و لهنّ مثل الّذی علیهنّ».12

علاوه بر این طبق این حدیث نبوی، او را ملزم به طلب علم کرد, «طلب العلم فریضة علی کلّ مسلمٍ و علی کلّ مسلمةٍ؛ علم‌آموزی بر هر مرد و هر زن مسلمان واجب است».

این حقّ زن است که بخواهد طبق آموزه‌های دین خود، حجاب را رعایت کند و به همراه همسرش به تربیت فرزندانش بپردازد.


  • تمدن اسلامی
کتاب‌های درسی آمریکا از تمدن اسلامی سخن گفته‌اند و آن را فرهنگی غنی می‌دانند و به پژوهش‌های علمی، هنر، آداب، دستاوردهای دانشمندان مسلمان در زمینه‌های جبر، ستاره‌شناسی شیمی, فیزیک, نورشناسی, ایجاد دارالحکمه و سعی در ترجمة علوم مختلف از جهان قدیم به زبان عربی و استفادة ملت‌های دیگر از اختراعاتی که دانشمندان عرب انجام داده‌اند, اشاره می‌کنند. همچنین به برخی از دستاوردهای جدید مسلمانان عبارت بودند از: روش‌های جدید در بازرگانی: فاکتور مبادله با کشورهای دیگر, تأسیس شرکت‌های تعاونی, فروش سهام, کلمات چک, ماجراجویی, یا ریسک کردن ـ که اصل آن از زبان عربی است ـ اشاره می‌کند.

جدا از همة اینها فرمانروایان مسلمان به یهودیان و مسیحیان اجازه می‌دادند که مراسم و اعمال دینی خود را انجام دهند و از قوانینی که مخصوص خودشان است پیروی کنند.


  • شخصیت عربی ـ اسلامی
کتاب «جهان و ساکنان آن» در صفحة 506 تحت عنوان بحران هویت معتقد است که طیّ 200 سال گذشته تغییرات بسیاری درخاورمیانه به وجود آمده است. رویارویی با غرب، مردم را به سوی گرایش به هویت وهستی جدیدی سوق داده است و تسلط کشورهای غربی به وسیله سلاح‌ها و تکنولوژی برتر خود بر قسمت‌هایی از این منطقه, اندیشمندان مسلمان را به این سؤال واداشته که چرا خداوند به اروپاییان اجازه می‌دهد تا از نظر تکنولوژی نسبت به مسلمانان پیشرفته‌تر باشند و چرا اجازه می‌دهد که مسلمانان در جنگ‌ها شکست بخورند و سرزمین‌هایشان به اشغال درآید؟

برخی مسلمانان معتقدند که اینها نشانة فاصله گرفتن آنها از آموزه‌های درست دین اسلام است و پیروی هر چه بیشتر از آموزه‌های اسلام این مشکل را حل می‌کند. اینجا این سؤال پیش می‌آید که چرا نویسنده به این مطلب اشاره نکرده که اسلام دینی است که پیروانش را به علم‌آموزی، کار و تلاش و مشورت دعوت می‌کند؟ کتاب «جهان و ساکنان آن در صفحات 504 و 505 خود آورده است: «اختلافات میان کشورهای عربی ادامه یافته و این اختلافات تلاش‌های یکپارچه‌سازی و وحدت خاورمیانه را با ناکامی مواجه ساخته است».

این کتاب‌ها از تلاش‌های جدی برای ایجاد یک بازار مشترک عربی سخن نگفته و امّا به نقش و اهمیت نفت در اقتصاد کشورهای خلیج فارس و کشور عربستان سعودی اشاره کرده است.


  • جمع‌بندی و نتیجه‌گیری
تعداد کتاب‌های درسی و آموزشی آمریکا که برای پژوهش در نظر گرفته شد و مطالب آن مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت به بیش از 18 کتاب درسی می‌رسد.

تاریخ تحقیق و بررسی‌ها نشان می‌دهد که در حدود50 درصد از این کتاب‌ها نسبت به عرب‌ها و مسلمانان دید و گرایشی بی‌طرفانه داشتند. در حدود 27 درصد از آنها عموماً دارای گرایش‌های منفی بودند و 22 درصد از آنها گرایش و دیدی مثبت داشتند.

ارتباط بین اسلام و تروریسم و طرفداری از اسرائیلی‌ها به دلیل تعصب ضدّ فلسطینی و عربی در شأن مکتب آموزشی آمریکایی که مدّعی پیشرفته بودن در میان مکاتب و مدارس است، نیست. این با وظیفة مدرسه و اهداف و روش‌های تحصیلی که همانا آموزش احترام به دیگران و فرهنگ‌های آنان است در تعارض است.

بهتر است وقتی از برخی مفاهیم اسلامی مانند قرآن و حدیث و وضعیت زن در اسلام سخن می‌گوییم دقت بیشتری داشته باشیم و قرآن و حدیث را با هم اشتباه نگیریم و همچنین بین آموزه‌های اسلام در راه و روش برخی از مسلمانان تمایز قائل شویم. شایسته است که مدارس غرب و شرق اصول فرهنگ‌ها و روح ادیان آسمانی را به‌طور واضح بیان کنند, زیرا این فرهنگ‌ها ملت‌های جهان را به سوی همبستگی, همکاری, گذشت و زندگی با هم در صلح و صفا و آرامش فرا می‌خواند.

احمد بن عبدالله البنیان
ترجمه: رقیه منصوری مقدم
ماهنامه موعود شماره 96

پی‌نوشت‌ها:

1. Geography of the world and it speaple.
2. سورة بقره (2)، آیة 190.
3. سورة بقره (2)، آیة 256.
4. پی‌نوشت 2.
5. پی‌نوشت 3.
6. سورة بقره (2)، آیة 228.
7. پی‌نوشت 2.
8. پی‌نوشت 3.
9. ایام تشریق: عنوان سه روز پس از عید قربان در مراسم حج (م).
10. سورة بلد (90)، آیات 11ـ13.
11. سورة مجادله (58)، آیة 3.
12. پی‌نوشت 6.
 
< قبل   بعد >
spacer

spacer

Creative Commons License
(cc) 2019 Mouood Researching Institute. This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 License.
هرگونه استفاده از محتويات اين پايگاه اطلاع رساني، در هر کجاي دنيا، تنها براساس مفاد توافقنامه Creative Commons 3.0، مجاز است.
(ح) 1386 تمامي حقوق اين پايگاه اطلاع رساني، متعلق به مؤسسه فرهنگي موعود است.