صفحه نخست arrow مقالات arrow امام مهدي (َعج) arrow چهره امام مهدى عليه‌السلام درآيينه القاب-1
spacer
«مؤسسة فرهنگي موعود عصر(عج)»، معجم مؤلّفين مهدوي را به‌زودي منتشر مي‌کند.
ادامه مطالب ...
 
advertisement.png, 0 kB
Advertisement
spacer
spacer

عضویت در خبرنامه

جستجوگر سايت

جستجوگر گوگل


جست‌وجو در سايت موعود

مطالب مرتبط

addtomyyahoo4Subscribe in NewsGator OnlineAdd to My AOL
Subscribe with BloglinesAdd to netvibes
Add to Google

 
چهره امام مهدى عليه‌السلام درآيينه القاب-1 چاپ پست الكترونيكي
۱۵ بهمن ۱۳۸۳

صادق سيدنژاد

 


القاب ائمه اطهار، عليهم‏السلام، از آن جمله القاب امام زمان، عجّل‏اللَّه‏تعالى‏فرجه، يكى از راه‏هاى مهم شناخت خصايل و فضايل آن حجت‏هاى به حق الهى است.

در اين نوشته تلاش مى‏شود تا از طريق ارايه توضيح مختصر در زمين7 برخى از لقب‏هاى حضرت بقيةالله، با ابعاد مختلف ويژگى‏ها و اوصاف آن حضرت از منظر القابى كه براى او تعيين شده است بيشتر آشنا شويم.

براى امام زمان7 اسامى و لقب‏هاى زيادى ذكر شده است در كتاب نجم‏الثاقب مرحوم محدث نورى حدود صد و هشتاد و دو نام و لقب و در كتاب نام نامه حضرت مهدى7 به حدود سيصد و ده اسم و لقب آن حضرت اشاره شده است. گفتنى است كه منشأ اصلى اين نام‏ها و لقب‏ها علاوه بر تصريح ائمه اطهار، عليهم‏السلام، و پيامبر اكرم9 ادعيه و زيارتنامه‏هايى است كه براى امام زمان7 ذكر شده است.

در اينجا به برخى از مهمترين القاب آن حضرت اشاره مى‏كنيم:
1. مهدى: يكى از مشهورترين لقب‏هاى امام زمان7 مهدى است. درباره علت ناميده شدن آن حضرت با اين لقب روايت‏هاى مختلفى ذكر شده است. حضرت امام محمد باقر7 مى‏فرمايند:
هنگامى كه مهدى ما قيام كنند ثروت‏ها را بطور مساوى تقسيم و در جامعه به عدالت و دادگرى رفتار مى‏كند. هر كس از او اطاعت كند از خداوند اطاعت كرده است و هر كس او رإ؛آ ّّط نافرمانى كند از خدا نافرمانى كرده است. و آن جضرت را »مهدى« ناميده‏اند چون به امور پنهان و نهانى هدايت مى‏گردد.

2 درباره امور نهانى كه آن حضرت به آنها هدايت مى‏شود يا هدايت مى‏كند با توجه به تعابير روايات نظرات چندى بيان شده است. از آنجا كه در دوره غيبت مخصوصاً دوران غيبت كبرى در اثر پيدا شدن تبليغات ضددينى و تفسيرها و برداشت‏هاى نامناسب از احكام دين و نفوذ خرافات و انديشه‏هاى غلط غيردينى به اصول و تعاليم اصيل اعتقادى مردم دين اصلى و حتى قرآن اصلى را فراموش خواهند كرد. آن حضرت پس از ظهور قرآن اصيل و احكام واقعى اسلام را از لابلاى آنهمه تحريفات و تفسيرهاى نادرست بيرون خواهند كشيد به گونه‏اى كه حتى مردم گمان خواهند كرد كه ايشان يك دين و آيين جديدى را مطرح مى‏كنند به اين مناسبت آن حضرت را مهدى مى‏گويند.

پيامبر اكرم9 در اين باره مى‏فرمايند:
دوازدهمين فرزندم به گونه‏اى غايب خواهد شد كه اصلاً ديده نخواهد شد و در اين دوره غيبت وقايع سختى رخ خواهد داد و در نتيجه طولانى شدن اين دوره زمانى خواهد آمد كه از اسلام جز اسمى و از قرآن جز رسم و خطى اثرى باقى نخواهد ماند. در آن موقع خداوند متعال به وى اجازه خواهد داد تا قيام كند آنگاه به وسيله او اسلام را تقويت و تجديد خواهد كرد.

3 بر طبق اين ديدگاه چون حضرت مهدى7 مردم را به حقايق پنهان شده دينى راهنمايى خواهند كرد او را مهدى مى‏گويند.

ديدگاه ديگر اين است كه قائم آل محمد9 را از اين رو مهدى مى‏گويند كه مردم را به امورى كه بر آنها پوشيده است راهنمايى خواهد كرد. وى پس از ظهور جهت ارشاد پيروان اديان ديگر كتاب‏هاى آسمانى تحريف نشده آنها را به آنها نشان خواهد داد و از اين طريق آنها را با دين اصيل خودشان آشنا خواهد ساخت و بر اساس همان احكام تحريف نشده آيين خودشان با آنان رفتار خواهد كرد. در روايتى مى‏خوانيم از جمله كارهاى حضرت امام زمان7 پس از ظهور اين است كه وى تورات اصلى و انجيل اصلى و ساير كتاب‏هاى انبياى گذشته را از يك مخفيگاه خارج خواهد ساخت.

4 ديدگاه ديگر اين است كه آن حضرت پس از ظهور مردم را در تمام زمينه‏هايى كه به بيراهه رفته‏اند ارشاد خواهند كرد تا به راه و شيوه‏هاى درست دست يابند؛ چون انحرافات دوران غيبت تنها در احكام دينى نيست چرا كه در اثر جهل و ناآگاهى در عرصه‏هاى سياسى، علمى و صنعتى نيز مردم دچار اشتباهات زيادى مى‏شوند. طرفداران اين برداشت نيز به برخى از روايات كه مشتمل بر تعابير خاصى هستند تمسك مى‏جويند. به عنوان مثال از امام صادق7 روايت شده است كه آن حضرت فرمودند:

آن حضرت را مهدى مى‏گويند چون مردم را به امورى كه گم كرده‏اند هدايت مى‏كند
5 اين تعبير شامل انحراف سياسى و اقتصادى و فرهنگى و اجتماعى و... نيز مى‏شود.

نتيجه آنكه مى‏توان گفت چون امام زمان7 به بركت علم بى‏نظيرى كه مردم را در تمام عرصه‏هاى حيات فردى و اجتماعى و علمى و دينى به راه صحيح هدايت خواهند كرد و آنها را از تمام گمراهى‏ها نجات خواهند داد به اين مناسبت آن حضرت را »مهدى« مى‏گويند. البته در برخى روايات نيز به اين نكته هم اشاره شده است كه يكى از چيزهاى مخفى كه حضرت مهدى7 مردم را به آن هدايت خواهند كرد. ذخاير زيرزمينى و معادن است كه شايد اين لقب به اين قبيل از عملكردهاى حضرت مهدى7 نيز دلالت داشته باشد.

2. قائم: گرچه همه انبيا و امامان با توجه به شرايطى كه در آن واقع شده بودند قائم به حق بودند امّا حضرت مهدى7 را بالخصوص قائم لقب داده‏اند. وقتى ابوحمزه ثمالى به امام محمد باقر7 عرض كردند:
اى فرزند رسول خدا مگر همه شما اهل‏بيت قيام كننده به حق نيستيد؟
حضرت فرمودند:
چرا همه ما براى حق قيام مى‏كنيم.

آنگاه ابوحمزه سؤال مى‏كند:
پس چرا از بين همه اهل‏بيت فقط به صاحب‏الامر7 قائم گفته مى‏شود؟

حضرت باقر7 مى‏فرمايند:
موقعى كه حضرت سيدالشهداء7 به شهادت رسيدند همه فرشتگان آسمان‏ها از اين پيشامد ناراحت و متألم شدند. خداوند متعال به منظور دلدارى آنها امامان نه‏گانه از نسل امام حسين7 را به آنها نشان دادند آنگاه كه به مهدى آل محمد9 كه در آن حال مشغول نماز و نيايش به درگاه حضرت حق بودند رسيدند خداوند متعال فرمودند: اين همان قائمى است كه به وسيله قيام او از قاتلان حسين بن على7 انتقام خواهم گرفت.
6 و امام صادق7 در اين باره فرموده‏اند:
مهدى7 را به خاطر قيامش براى حق قائم ناميده‏اند.

7 بر طبق اين قبيل از روايات چون دوازدهمين جانشين پيامبر اكرم9 بزرگترين حكومت و قيام اصلاحى دينى را در طول تاريخ حيات بشر انجام خواهد داد و در سرتاسر حكومت عدل جهانى اسلام را مستقر خواهد ساخت به آن حضرت لقب »قائم« داده شده است.

در اين باره روايت‏هاى ديگرى نيز هست كه از بفعد ديگرى اين مطلب را مورد توجه قرار داده‏اند كه البته منافاتى با برداشت دسته اول ندارد. بر طبق اين ديدگاه آن حضرت را قائم مى‏گويند چون سال‏ها پس از غيبت وقتى كه مردم در اثر طول زمان ياد و خاطره آن حضرت را كم كم در اثر مشغول شدن به زينت‏هاى دنيا فراموش كردند، آن حضرت قيام خواهند كرد و حكومت عدل جهانى را در سرتاسر عالم برقرار خواهند ساخت »قائم« ناميده شده است.
در اين زمينه از پيامبر اكرم9 روايت شده است كه آن حضرت فرمودند:
از اين جهت قائم ما اهل‏بيت را قائم ناميده‏اند كه پس از فراموش شدن نامش قيام مى‏كند.8

 و يا وقتى از امام جواد7 سؤال مى‏كنند چرا او را قائم مى‏نامند؟ در جواب مى‏فرمايند:
زيرا بعد از آنكه نام آن حضرت از خاطره‏ها فراموش شود و اكثر مفقودين به امامت آن حضرت از دين خدا و اعتقاد به امامت حضرت مهدى7 رويگردان شوند او قيام مى‏كند.

9 و نقل شده است به محض شنيدن ظهور آن حضرت عده‏اى خواهند گفت: در طول اين همه سال چگونه ممكن است او زنده مانده باشد بايد تاكنون استخوان‏هاى او هم پوسيده شده باشد. چطور ادعا مى‏كند كه او قيام كرده است؟ امّا در هر حال آن زمانى كه شرايط فراهم گردد و به اذن پروردگار عالم او قيام خواهد كرد. عظيمترين انقلاب قابل تصور را رهبرى خواهد نمود و قافله بشريت را به سعادت واقعى رهنمون خواهد شد.
ادامه دارد


پى‏نوشت‏ها:
1. عقدالدرر، باب 3، ص40؛ اثباةالهداة، ج7، ص110 و 169.
2. منتخب‏الاثر، ص98.
3. بحارالانوار، ج51، ص29.
4. اثباةالهداة، ج7، ص110.
5. بحارالانوار، ج51، ص28.
6. همان، ص30.
7. معانى‏الاخبار، ص65.
8. كمال‏الدين، ص378.



 ماهنامه موعود شماره 28

 
< قبل   بعد >
spacer

spacer

Creative Commons License
(cc) 2020 Mouood Researching Institute. This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 License.
هرگونه استفاده از محتويات اين پايگاه اطلاع رساني، در هر کجاي دنيا، تنها براساس مفاد توافقنامه Creative Commons 3.0، مجاز است.
(ح) 1386 تمامي حقوق اين پايگاه اطلاع رساني، متعلق به مؤسسه فرهنگي موعود است.