spacer
«مؤسسة فرهنگي موعود عصر(عج)»، معجم مؤلّفين مهدوي را به‌زودي منتشر مي‌کند.
ادامه مطالب ...
 
advertisement.png, 0 kB
Advertisement
spacer
spacer

عضویت در خبرنامه

جستجوگر سايت

جستجوگر گوگل


جست‌وجو در سايت موعود
addtomyyahoo4Subscribe in NewsGator OnlineAdd to My AOL
Subscribe with BloglinesAdd to netvibes
Add to Google

 
چشم‌انداز تمدّن‌ جهاني‌ اسلام چاپ پست الكترونيكي
۰۷ بهمن ۱۳۸۳
رفتن به
چشم‌انداز تمدّن‌ جهاني‌ اسلام
صفحه 2
ابوالقاسم‌ يعقوبي‌ (كارگزار)


1. جهان‌ آينده‌ و ديدگاه‌ها

اشاره‌ : جهان‌ آينده‌ و آيندة‌ جهان‌، از دل‌نگراني‌هاي‌ جامعه‌هاي‌ بشري‌ بوده‌ و هست‌. اين‌ دل‌ مشغولي‌ و نگراني‌، ريشه‌ در فطرتف جست‌وجوگران‌ دارد كه‌ هماره‌ و همه‌گاه‌، مي‌خواهد پرده‌ها و حجاب‌ها را بردارد و ابهام‌ها را بزدايد و بازدارنده‌ها را از پيش‌ راه‌ كنار بزند و روشن‌، در جام‌جم‌، فردا و فرداهاي‌ خويش‌ را بنگرد، تا براساس‌ آن‌ نگرش‌، زندگي‌ فردي‌ و اجتماعي‌ خويش‌ را سامان‌ و سازمان‌ دهد. در اين‌ نوشتار، نگاهي‌ افكنده‌ خواهد شد به‌ ديدگاه‌ها، ويژه‌ غربيان‌، كه‌ امروزه‌ در اين‌ باب‌ سخن‌ها دارند و نظريه‌ها ارايه‌ داده‌اند.

در بخش‌ بعدي‌ درنگي‌ در آموزه‌هاي‌ اديان‌ الهي‌ و از جمله‌ اسلام‌ در باب‌ آينده‌ جهان‌ خواهيم‌ كرد و باور شيعه‌ را كه‌ همان‌ اسلام‌ زلال‌ و بي‌آميغ‌ است‌، در كانون‌ توجه‌ خواهيم‌ داشت‌ كه‌ باوري‌ بس‌ ژرف‌، همه‌ سويه‌، اميدآفرين‌، روشن‌، تاريكي‌زدا، دربارة‌ آيندة‌ جهان‌ و جهان‌ آينده‌ دارد.

ديدگاه‌هايي‌ كه‌ از سوي‌ صاحب‌ نظران‌ غربي‌، مجال‌ طرح‌ يافته‌اند و ما به‌ آنها دسترسي‌ پيدا كرده‌ايم‌، گاه‌ خوش‌بينانه‌اند و گاه‌ بدبينانه‌ كه‌ از باب‌ نمونه‌، به‌ چند مورد اشاره‌ مي‌كنيم‌:

1. آينده‌ جهان‌ در نگاه‌ غربيان‌
1-1. ديدگاه‌ موج‌ سومي‌
آلوين‌ تافلر و همسرش‌ هايدي‌ تافلر، در آثار خود: شوك‌ آينده‌ 1 ، جابه‌جايي‌ قدرت‌ 2 ، به‌ سوي‌ تمدّن‌ جديد 3 ، بر اين‌ باورند كه‌:
انسان‌ امروز، تاكنون‌ دو موج‌ بزرگ‌ را پشت‌ سر نهاده‌ و در آستانه‌ موج‌ سوم‌ است‌:
موج‌ نخست‌ : دوران‌ كشاورزي‌ بود كه‌ هزاران‌ سال‌ به‌ درازا كشيد و انسان‌ها در آن‌ دوران‌، رهاي‌ از هر شكل‌ و ماهيتي‌ مي‌زيستند و زندگي‌ خويش‌ را با همان‌ ابزار آغازين‌ و طبيعي‌، به‌ پيش‌ مي‌بردند و زندگي‌ طبيعي‌ را در دامن‌ پر مهر طبيعت‌ سپري‌ مي‌كردند و از بسياري‌ از دشواري‌ها و تشويش‌ خاطرهاي‌ انسان‌ امروز، به‌ دور بودند.
موج‌ دوم‌ : دوران‌ طلوع‌ تمدّن‌ صنعتي‌ بود كه‌ زندگي‌ مردمان‌ را دستخوش‌ دگرگوني‌هاي‌ ژرف‌ ساخت‌ و با رويكرد صنعتي‌ و اقتصادي‌، انديشه‌هاي‌ فلسفي‌، سياسي‌ و علوم‌ اجتماعي‌ شكل‌ گرفت‌، قراردادهاي‌ اجتماعي‌، جايگزين‌ تقديرگرايي‌ و مشيت‌ الهي‌ شد و پديدة‌ ليبراليسم‌ و سپس‌ سكولاريسم‌، رو به‌ گسترش‌ نهاد و همه‌ چيز با اين‌ تراز سنجيده‌ شد.
اين‌ موج‌ بيش‌ از سيصد سال‌ پاييد، تا اين‌ كه‌ زمينه‌هاي‌ مرحله‌ سوم‌ فراهم‌ گرديد.
موج‌ سوم‌، با سرعت‌ و شتاب‌، عرصه‌دار شد و خود را در زواياي‌ گوناگون‌ زندگي‌ انسان‌ امروز، نماياند. در موج‌ سوم‌، همه‌ چيز بر محور دانايي‌، به‌ پيش‌ مي‌رود و توانايي‌ در گرو علم‌ و دانايي‌ است‌. بزرگراه‌هاي‌ اطلاعاتي‌ و آگاهي‌، زير ساخت‌ اصلي‌ اقتصاد موج‌ سوم‌ خواهد بود. و ايدة‌ «بزرگتر بهتر است‌»، به‌ كنار مي‌رود و «از نو مهندسي‌ كردن‌» به‌ جاي‌ آن‌ مي‌نشيند و اين‌، به‌ باور تافلر، تنها راه‌ نجات‌ تمدّن‌ غرب‌ است‌:
موج‌ سومي‌ كه‌ توصيف‌ كرديم‌ مي‌تواند آمريكا را به‌ سوي‌ آينده‌اي‌ بهتر و متمدّن‌تر و معقولانه‌تر و دموكراتيك‌تر پيش‌ ببرد. 4
به‌ نظر تافلر، تمدّن‌ صنعتي‌، در حال‌ جان‌ كندن‌ است‌ و درد زايمان‌ تمدّني‌ جديد و نوين‌ را از سر مي‌گذراند. 5 توت‌ گينگريچ‌، در مقدمة‌ خود بر كتاب‌ تافلرها، مي‌نويسد:
آلوين‌ و هايدي‌، كليدي‌ را در اختيار ما گذاشتند، تا به‌ واسطه‌ آن‌ به‌ هم‌ ريختگي‌ فعلي‌ را در چارچوب‌ مثبت‌ و آينده‌اي‌ پويا و پرهيجان‌، ببينيم‌. 6
در نظريه‌ تافلرها، دانايي‌، اصل‌ اصيل‌ و زيربنايي‌ است‌. اين‌ اصل‌ بلند، در زمينه‌هاي‌ گوناگون‌ سياسي‌ و اجتماعي‌ و اقتصادي‌ و فرهنگي‌ حرف‌ اول‌ را مي‌زند و جهان‌ آينده‌ نيز در پرتو آن‌ شكل‌ مي‌گيرد و تمدّن‌ مي‌آفريند. آن‌ دست‌ از كشورهايي‌ كه‌ به‌ اين‌ واقعيت‌ تاريخي‌ تن‌ دهند، سوار بر موج‌ خواهند شد و آينده‌ خود و فرزندان‌ خويش‌ را خواهند ساخت‌ و آناني‌ كه‌ اين‌ واقعيت‌ را در نيابند، در كام‌ تنورة‌ طوفان‌ تاريخ‌ فرو خواهند غلتيد. 7
اروپا محوري‌ و امريكا مركزي‌ و چيرگي‌ بر فرهنگ‌هاي‌ پيراموني‌ و فراهم‌ كردن‌ روند جهاني‌ شدن‌، دورنماية‌ اين‌ ديدگاه‌ است‌. البته‌، اين‌ ديدگاه‌ و داوري‌ نسبت‌ به‌ آينده‌ جهان‌، نه‌ مبناي‌ فلسفي‌ دارد و نه‌ مبناي‌ جامعه‌شناختي‌؛ بلكه‌ از يك‌ نقطه‌ شروع‌ مي‌كند و با اراية‌ مثال‌ و نمونه‌ به‌ نقطه‌ ديگر مي‌رود و بر اين‌ اساس‌،
مي‌كوشد، تا آينده‌ بشر را با نظرية‌ موج‌ سوم‌ و محور بودن‌ «دانايي‌» آينده‌اي‌ روشن‌ جلوه‌ دهد.


 
< قبل   بعد >
spacer

spacer

Creative Commons License
(cc) 2020 Mouood Researching Institute. This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 License.
هرگونه استفاده از محتويات اين پايگاه اطلاع رساني، در هر کجاي دنيا، تنها براساس مفاد توافقنامه Creative Commons 3.0، مجاز است.
(ح) 1386 تمامي حقوق اين پايگاه اطلاع رساني، متعلق به مؤسسه فرهنگي موعود است.