صفحه نخست arrow مقالات arrow عدالت arrow عكس خانوادگى در جهانى پر از نابرابرى
spacer
«مؤسسة فرهنگي موعود عصر(عج)»، معجم مؤلّفين مهدوي را به‌زودي منتشر مي‌کند.
ادامه مطالب ...
 
advertisement.png, 0 kB
Advertisement
spacer
spacer

عضویت در خبرنامه

جستجوگر سايت

جستجوگر گوگل


جست‌وجو در سايت موعود
addtomyyahoo4Subscribe in NewsGator OnlineAdd to My AOL
Subscribe with BloglinesAdd to netvibes
Add to Google

 
عكس خانوادگى در جهانى پر از نابرابرى چاپ پست الكترونيكي
۰۶ بهمن ۱۳۸۳


امير طاهرى
مترجم: ا.زارع زاده



اشاره : تمدن غرب در آغازين سال هاى قرن بيست و يكم با بحران هاى جدى و فزاينده اى روبروست. آرمان هاى مدرنيته به شعارهاى ميان تهى تبديل شده و مدينه فاضله انسان غربى عملاً به مسلخى براى عدالت و انسانيت درآمده است. سه آرمان و آرزوى بزرگ انسان؛ يعنى حقيقت، عدالت و معنويت، اكنون در تمدن مادى غرب به زوال و انزوا گراييده است و بى شك مى توان بحران عصر ما را به بحران حقيقت، بحران عدالت و بحران معنويت تعبير كرد.
در مقاله حاضر كه همزمان با برگزارى اجلاس هزاره در نيويورك، در مجله »الشرق الاوسط« به چاپ رسيده نويسنده نيم نگاهى به بحران عدالت و افزايش فقر و نابرابرى در جهان داشته است. اگر چه از زمان انتشار مقاله مدتى گذشته است اما ظرافتى كه در نگاه نويسنده وجود داشته ما را بر آن داشت كه در ويژه نامه عدالت اقدام به عرضه آن كنيم.

رهبران كشورهاى جهان كه به ابتكار سازمان ملل متحد براى شركت در اجلاس هزاره در نيويورك گرد هم آمدند، در اولين روز كارى خود در اين اجلاس، در كنار يكديگر به صف ايستادند تا به گفته كوفى عنان دبير كل سازمان ملل متحد يك »عكس خانوادگى« بگيرند.
اين عكس مثل هر عكس خانوادگى ديگرى، به ناچار قربانى پيش گويى ها و پيش بينى ها خواهد شد به راستى چرإ؛ اين رهبران در كناريكديگر ايستادند؟ فلان رهبر كه لبخند مليحى بر لب دارد به چه مى انديشد و چرا چشمان فلان رهبر را غبار غم پر كرده است؟ چند سال بعد، اشتياق به گذشته موجب مى شود اين پيشگويى ها ابعاد جديدى به خود بگيرند، آيا زمانى كه اين عكس گرفته شد دنيا مكانى بهتر و امن تر نبود؟ الان بيل كلينتون كجاست؟ او را به خاطر دارى؟ البته، او رئيس جمهورى بود كه به دليل رابطه با آن زن، مشكلات بسيارى را متحمل شد... راستى اسم آن زن چه بود؟ آيا اين عكس ولاديمير پوتين است؟ آن موقع چقدر جوان بود، بيچاره پوتين!
ولى اين »عكس خانوادگى«، بيش از آنچه كه به نظر مى رسد واقعيت را در پشت خود پنهان كرده است. شايد بشريت خانواده واحدى با شاخه ها و شعبه هاى گوناگونى باشد. به نظر مى رسد اين خانواده بزرگ دربردارنده برادران فقير و پسر عموهاى مسكينى است كه در خانواده هاى عادى به چشم نمى آيند.
بررسى سياستى كه از طريق آن بتوان ميزان فقر در جهان را به ضعف ميزان كنونى كاهش داد، از جمله مسايل مهمى بود كه در »اجلاس هزاره« به آن پرداخته شد. اين هدفى بود كه بيش از پنج سال پيش نيز در اجلاس ديگرى كه در شهر كپنهاك برگزار شد مورد بررسى قرار گرفته بود. شركت كنندگان در اجلاس سران هزاره در اقدامى كه به معناى اعتراف به شكست در دست يابى به هدف اجلاس قبلى بود، سال 2015 را به عنوان موعد جديد دستيابى به اين هدف تعيين كردند.
ولى اين اقدام به چه معناست؟ به اين معناست كه خانواده اى كه در نيويورك عكس يادگارى گرفت، برخى از واقعيت هاى تلخ را پذيرفته است. يك واقعيت اين است كه بيش از يك چهارم جمعيت جهان با درآمدى كمتر از يك دلار در روز و نيمى از جمعيت جهان با كمتر از دو دلار در روز و نزديك به 70% از ساكنان كره زمين نيز با كمتر از سه دلار در روز زندگى مى كنند. اما در روى ديگر اين سكه، گروهى از »برادران« و عمو زاده هاى بسيار ثروتمند را مى بينيم كه فقط 10% از جمعيت كره زمين را شامل مى شوند ولى حدود 80% از كل درآمد جهان را در اختيار دارند. به عنوان مثال يك شهروند عادى سويسى سالانه 40 هزار دلار درآمد دارد كه معادل 100 برابر درآمد »پسر عموى« سودانى او است.
به اين ترتيب، جهان تا كنون هيچ گاه از نظر فقر و غنا به نابرابرى زمان كنونى نبوده است. بدتر اين كه شكاف بين ثروتمندان و فقرا طى 15 سال آينده روز به روز عميق تر خواهد شد. ابراز اميدوارى هايى كه در نيويورك پيش از گرفتن »عكس خانوادگى« صورت گرفت، هيچ چيز را تغيير نداد.
هر محقق علوم سياسى مى فهمد هرنظامى كه بر پايه چنين نابرابرى تشكيل شود، بى ثباتى يكى از اجزاى جدايى ناپذير آن است. او درك مى كند كه بى ثباتى عامل بروز بحران هايى است كه به شكل هاى مختلف بروز مى كنند كه از اين ميان مى توان به درگيرى خشونت آميز داخلى بين جناح ها و گروه هاى رقيب براى دست يابى به قدرت و كنترل منابع كمياب اشاره كرد. خصومت ها و كينه هاى قومى و مذهبى و حتى قبيله اى در اين نوع خشونت ها نقش دارند، ولى همواره به عنوان يك كاتاليزور يا تشديد كننده عمل مى كنند. علت واقعى بروز چنين خشونت هايى اين است كه نظام موجود نمى تواند حداقل نيازهاى تمامى جوامع بشرى را براى حفظ موجوديت اقتصادى و فرهنگى آنها تأمين نمايد. اين سخن را به معناى نگاهى مادى به علوم سياسى تلقى نكنيد، بلكه قصد من اين است كه نشان دهم تا زمانى كه بعضى جوامع مجبورند نان خود را از دهان بعضى جوامع ديگر بربايند، همواره امكان توسل به خشونت در جهان وجود خواهد داشت. بيل كلينتون، رئيس جمهور آمريكا، در خلال سخنرانى خود در اجلاس سران هزاره در نيويورك، به طور تلويحى اعلام كرد بيش از پنج ميليون انسان طى ده سال گذشته بر اثر اين قبيل درگيرى هاى داخلى جان خود را از دست داده اند.
افزايش ميزان مهاجرت از كشورهاى جنوب به شمال يا از كشورهاى فقير به سوى كشورهاى ثروتمند، يكى ديگر از شكل هاى بروز بحرانى است كه در آن زندگى مى كنيم. در داخل ايالات متحده، اروپايى تبارها كه زمانى اكثريت جمعيت اين كشور را تشكيل مى دادند اكنون به اقليت تبديل شده اند. اخيراً يك مطالعه بر روى ساكنان انگلستان نشان داد كه سياه پوستان و رنگين پوستان طى چهار دهه آينده اكثريت جمعيت انگليس را تشكيل خواهند داد. پانزده كشور عضو اتحاديه اروپا طى پنجاه سال گذشته 30 ميليون مهاجر به خود جذب كرده اند و پيش بينى مى شود كه تقريباً همين تعداد مهاجر طى دو دهه آينده در اين كشورها استقرار يابند.
مهاجرت، فقط كشورهاى ثروتمند شمال را تحت تأثير قرار نمى دهد. حتى بنگلادش كه يكى از فقيرترين كشورهاى جهان است مهاجرانى از كشور برمه را به خود جذب مى كند و يمن كه يك كشور با درآمد سطح پايين در جهان به شمار مى رود مقصد مهاجران فرارى از سومالى و سودان است. بحران و مهاجرت در داخل تعداد زيادى از كشورهاى جنوب مانند يك انفجار جمعيتى در جريان است. ميانگين زاد و ولد در كشورهاى در حال توسعه به هيچ وجه قابل مقايسه با ميانگين بسيار پايين زاد و ولد در كشورهاى ثروتمند نيست. بدون مهاجرت تقريباً هيچكدام از اين كشورهاى بزرگ صنعتى قادر نخواهند بود جمعيت كنونى خود را حفظ كنند. در صورتى كه نتايج مطالعات موردى كنونى درست از آب درآيد، طى قرن جارى اقوام ساكن حداقل سه كشور اروپايى شامل آلمان، ايتاليا و اسپانيا به طور كامل محو خواهند شد.





پى نوشت :

× عنوان اصلى اين مقاله صورة عائلية لعالم تطفى عليه المساواة است كه در مجله الشرق الاوسط در تاريخ 10 سپتامبر 2000 ميلادى برابر با 20 شهريور 1379 منتشر و در صفحه 28 شماره 41 مجله ترجمان سياسى، ترجمه آن آورده شده است.



موعود شماره 35



 
< قبل   بعد >
spacer

spacer

Creative Commons License
(cc) 2020 Mouood Researching Institute. This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 License.
هرگونه استفاده از محتويات اين پايگاه اطلاع رساني، در هر کجاي دنيا، تنها براساس مفاد توافقنامه Creative Commons 3.0، مجاز است.
(ح) 1386 تمامي حقوق اين پايگاه اطلاع رساني، متعلق به مؤسسه فرهنگي موعود است.