spacer
«مؤسسة فرهنگي موعود عصر(عج)»، معجم مؤلّفين مهدوي را به‌زودي منتشر مي‌کند.
ادامه مطالب ...
 
advertisement.png, 0 kB
Advertisement
spacer
spacer

عضویت در خبرنامه

جستجوگر سايت

جستجوگر گوگل


جست‌وجو در سايت موعود
addtomyyahoo4Subscribe in NewsGator OnlineAdd to My AOL
Subscribe with BloglinesAdd to netvibes
Add to Google

 
بايسته‌هاى تبليغ فرهنگ مهدوى-1 چاپ پست الكترونيكي
۲۹ ارديبهشت ۱۳۸۳
ابراهيم شفيعى‏سروستانى

اشاره :
در چند سال گذشته شور و شوق ظهور منجى موعود در سراسر جهان و در ميان همه اقوام، ملل و مذاهب رشدى شتابان داشته و مباحث مربوط به آخرالزمان‏شناسى و منجى‏گرايى با سرعتى باورنكردنى گسترش يافته است. پيروان اهل‏بيت(ع) در سرزمين اسلامى ايران نيز به مدد انفاس قدسى حضرت بقيةاللَّه الأعظم - أرواحنا له الفداء - توجه روزافزونى نسبت به موضوع مهدويت و انتظار پيدا كرده و عاشقان مهدى(ع) گوشه، گوشه اين سرزمين را تبديل به مجالس ذكر ياد و نام آن عزيز سفر كرده نموده‏اند.
امروزه در كشور ما كمتر مركز علمى، آموزشى و فرهنگى ديده مى‏شود كه  در آن محفل، انجمن، كانون، گروه يا نشريه‏اى با هدف تبليغ و ترويج فرهنگ مهدويت و انتظار يا تحقيق و پژوهش در اين زمينه شكل نگرفته باشد. اما حساسيتها و ظرافتهاى فرهنگ مهدوى، از يك‏سو، و آسيبهايى كه ممكن است در اين ميان از سوى دشمنان دانا يا دوستان نادان متوجه اين فرهنگ شود، از سوى ديگر، ضرورت توجه به رسالتها و وظايف مبلغان و مروّجان فرهنگ مهدوى را دو چندان ساخته است.
با توجه به آنچه گفته شد در اين سلسله مقالات تلاش شده كه ضمن تبيين مهم‏ترين بايسته‏هاى تبليغ و ترويج فرهنگ مهدوى و ارائه راهكارهايى براى تعميق و گسترش هر چه بيشتر اين‏گونه فعاليتها، برخى از آسيبها و آفتهايى كه فعاليتهاى تبليغى و ترويجى در حوزه مباحث مهدوى را تهديد مى‏كنند، نيز بررسى شود.
با اميد به اين‏كه مورد توجه شما عزيزان واقع شود.

 
 1. بايسته‏هاى عملى
در فرهنگ اسلامى كسى كه نقش دعوت كننده (داعى) مردم را به عهده مى‏گيرد، رسالت و مسئوليت سنگينى دارد و لازم است خود بيش از هر كس ديگر به آنچه مردم را به آن فرا مى‏خواند پاى‏بند باشد؛ زيرا سخن آنگاه بر دل مى‏نشيند كه از دل برآمده باشد و تنها سخنى از دل برمى‏آيد كه از مرحله اداى زبانى فراتر رفته و به عمق جان راه يافته باشد. روشن است كه انسان تا چيزى را با همه وجود نپذيرد و در عمل بدان پاى‏بند نباشد به عمق جانش راه نمى‏يابد.
با توجه به آنچه گفته شد كسى كه مى‏خواهد جامعه پيرامون خود را به سوى امام زمان(ع) فراخواند و آنها را دعوت به توجه و انس و التفات بيشتر نسبت به آن حضرت كند، قطعاً بايد خود بيش و پيش از ديگران با امام زمان(ع) رابطه معنوى برقرار كند و در زندگى فردى و اجتماعى خود ياد و نام آن حضرت را همواره درنظر داشته باشد.
 افزون بر اين، انس و ارتباط معنوى با امام عصر(ع) از جهت ديگرى نيز براى مروجان و مبلغان فرهنگ مهدوى ضرورى است و آن به دست آوردن پشتوانه لازم در فعاليت تبليغى و ترويجى است. توضيح آنكه: به دليل شرايط فرهنگى خاص حاكم بر برخى از محيطها فعاليت تبليغى و ترويجى چندان ساده نيست و قطعاً مسائل و مشكلاتى را به همراه خواهد داشت؛ از اين رو اگر مروج و مبلغ اين فرهنگ از ظرفيت و تحمل بالايى برخوردار نباشد چه بسا كه پس از مدتى دچار يأس و دلسردى شود. در اين شرايط تنها چيزى كه مى‏تواند ظرفيت و تحمل لازم را به فعالان در اين حوزه ببخشد و پشتوانه لازم را براى آنها فراهم كند ارتباط معنوى با امام عصر(ع) است. در صورت وجود اين ارتباط معنوى، ظرفيت و تحمل محدود ما در پيوند با ظرفيت و تحمل نامحدود آن امام وسعت و گسترش مى‏يابد و به ما توان تحمل سختيها و مشكلات اين راه را پيدا مى‏كنيم.
 در اينجا ممكن است پرسيده شود: چگونه مى‏توان با امام مهدى(ع) رابطه معنوى برقرار كرد؟ در پاسخ بايد گفت: اين كار بسيار ساده است. البته به شرط آن‏كه از همان ابتدا به دنبال دست يافتن به جايگاههاى بسيار بالايى چون تشرف خدمت آن حضرت نباشيد، بلكه قدم به قدم و به تدريج اين رابطه معنوى را گسترش داده و تعميق بخشيد.
 نخستين قدمها براى ايجاد ارتباط معنوى با امام عصر(ع) مى‏تواند با انجام يك يا چند مورد از كارهاى زير آغاز شود: خواندن دعاى عهد در هر صبحگاه؛ عرض سلام خدمت آن حضرت در آغاز و پايان هر روز؛ خواندن زيارت آل‏ياسين يا دعاى ندبه در هر روز جمعه؛ دعا براى سلامتى آن حضرت در مواقعى چون قنوت نماز و تعقيب نمازهاى روزانه؛ خواندن نماز امام زمان؛ توسل به آن حضرت در مواقع سختى و مشكلات و...
همانطور كه گفته شد لازم نيست همه اين كارها را به يكباره و همزمان آغاز كنيد، يكى دو مورد از كارهاى ياد شده را انتخاب و سعى كنيد به طور مرتب و مستمر آن را انجام دهيد و به تدريج كارهاى ديگر را نيز به برنامه خود اضافه كنيد.
گفتنى است كه كتابها و آثار مختلفى در زمينه وظايف و تكاليف منتظران و راههاى افزايش انس و پيوند معنوى با امام عصر(ع) تأليف شده كه در اينجا به دو مورد از آنها اشاره مى‏كنيم:
1. مكيال المكارم فى‏فوائد الدعاء للقائم(ع)،1 سيدمحمد تقى موسوى اصفهانى (1301-1348ق.)، 2ج، ترجمه سيدمهدى حائرى قزوينى، چاپ دوم: تهران، دفتر تحقيقات و انتشارات بدر، 1412ق.
گفتنى است كه اين كتاب در سال 1380 با اصلاحاتى از سوى انتشارات برگ شقايق به چاپ رسيده است.
مرحوم سيد محمدتقى اصفهانى در مقدمه كتاب مكيال‏المكارم يادآور مى‏شود كه اين كتاب را براساس سفارشى كه امام مهدى(ع) در خواب به او نموده بود تأليف كرده است.
 كتاب ياد شده كه يكى از منابع ارزشمند در زمينه شناخت ادعيه و زيارتهاى مرتبط با امام عصر(ع) و وظايف شيعيان در برابر آن حضرت است در پنج بخش، به شرح زير سامان يافته است:
    1. شناخت امام زمان(ع) واجب است؛
    2. اثبات امامت حضرت حجت‏بن‏الحسن العسكرى(ع)؛
    3. در بيان قسمتى از حقوق و مراحم آن حضرت نسبت به ما؛
    4. درجات و خصوصيات امام زمان(ع) كه موجب دعا براى آن جناب مى‏باشد؛
    5. بيان نتايج خوب از دعا براى فرج؛
    6. اوقات و حالات تأكيد شده براى دعا؛
    7. چگونگى دعا براى تعجيل فرج و ظهور امام؛
    8. تكاليف عصر غيبت.
    2. پيوند معنوى، با ساحت قدس مهدوى (تكاليف الأنام فى غيبة الإمام عليه الصلوة والسلام)، دبيرالدين صدرالاسلام على‏اكبر همدانى (در گذشته به سال 1326ق.) چاپ اول: تهران، بدر، 1361.
در اين كتاب پس از مقدمه مؤلف، تكاليف منتظران در زمان غيبت، در شصت عنوان مستقل مورد بررسى قرار گرفته است.
همچنين شما مى‏توانيد با بهره‏بردارى از كتاب راز و نياز منتظران، كه از سوى انتشارات موعود منتشر شده، بيش از پيش با دعاها، زيارتها، نمازها و صلوات و توسلات مرتبط با امام عصر(ع) آشنا شويد.
اين نخستين قدم در راه ايجاد ارتباط معنوى با امام عصر(ع) است و قطعاً با مواظبت بر انجام كارهايى كه از آنها ياد شد، رفته رفته روح انتظار در شما زنده‏تر شده، پيوند معنوى شما با امام مهدى(ع) مستحكم‏تر مى‏شود و با آن حضرت انس و الفتى بيشتر پيدا مى‏كنيد. اما پس از اين مرحله بايد تلاش نماييد كه حضور امام عصر(ع) را بيش از پيش در زندگى فردى و اجتماعى خود احساس كنيد. احساس حضور امام به اين است كه شما آن حضرت را شاهد و ناظر بر رفتار، گفتار و پندار خود بدانيد و هر آنچه را كه خشنودى امام زمان(ع) در آن است انجام دهيد و از هر آنچه كه موجب ناخشنودى آن امام مى‏شود دورى گزينيد. اين حداقل وظيفه‏اى است كه ما در برابر حجت خدا داريم و آن حضرت نيز به صراحت انجام اين وظيفه را به عهده همه ما گذاشته‏اند:
هر يك از شما بايد آنچه را كه موجب دوستى ما مى‏شود، پيشه خود سازد و از هر آنچه كه موجب خشم و ناخشنودى ما مى‏گردد، دورى گزيند؛ زيرا فرمان ما به يكباره و ناگهانى فرا مى‏رسد و در آن زمان توبه و بازگشت براى كسى سودى ندارد و پشيمانى از گناه كسى را از كيفر ما نجات نمى‏بخشد.2


 2. بايسته‏هاى نظرى
 2-1. شناخت همه‏جانبه از فرهنگ مهدويت و انتظار
براساس روايات قطعى و ترديدناپذيرى كه از طريق شيعه و اهل سنت نقل شده، بر هر مسلمانى واجب است كه امام زمان خود را بشناسد. اين موضوع از چنان اهميتى برخوردار است كه پيامبر گرامى اسلام(ص) و ائمه معصومين(ع) فرموده‏اند:
 كسى كه بميرد و امام زمان خود را نشناسد مانند كسى است كه در عصر جاهليت [عصر گمراهى]، از دنيا رفته است.3
امام باقر(ع) نيز در همين زمينه مى‏فرمايد:
 هر كس در حالى بميرد كه امامى نداشته باشد، مردن او مردن جاهليت است و هرآنكه در حال شناختن امامش بميرد، پيش افتادن و يا تأخير اين امر [دولت آل محمد(ع)] او را زيان نرساند و هركس بميرد در حالى كه امامش را شناخته همچون كسى است كه در خيمه قائم با آن حضرت باشد.4
با توجه به اين موضوع هر يك از ما وظيفه داريم كه در حد توان، امام و حجت عصر خود؛ يعنى امام مهدى(ع) - كه دوازدهمين امام از سلسله امامان شيعه و فرزند امام حسن عسكرى(ع) است - بشناسيم. قطعاً به همان ميزان كه ما امام زمان(ع) را بشناسيم به همان ميزان هم از تيرگى، تباهى و گمراهى عصر جاهلى دور و به روشنايى، سعادت و رستگارى نزديك مى‏شويم.
 
 دو ديدگاه در شناخت امام زمان (ع)
شخصيت و ابعاد وجودى امام مهدى (ع) را از ديدگاههاى مختلف مى‏توان مورد مطالعه و بررسى قرار داد كه مهم‏ترين آنها»ديدگاه كلامى(اعتقادى) - تاريخى« و »ديدگاه فرهنگى - اجتماعى« است. پيش از آن‏كه به بررسى هر يك از ديدگاهها بپردازيم، لازم است يادآورى كنيم كه اين دو ديدگاه، مكمل يكديگرند و بدون شك نمى‏توان بدون شناخت درست كلامى - تاريخى از امام مهدى (ع) به شناخت فرهنگى - اجتماعى از آن حضرت دست يافت.
 
 الف) ديدگاه كلامى - تاريخى
در اين ديدگاه به طور عمده دو بعد از ابعاد شخصيت و زندگانى امام مهدى (ع) مورد توجه قرار مى‏گيرد: نخست اين كه آن حضرت، حجت خدا، تداوم بخش سلسله حجتهاى الهى و دوازدهمين امام معصوم از تبار امامان معصوم شيعه (ع) است كه در حال حاضر در غيبت به سر مى‏برند ؛ دوم اين‏كه ايشان شخصيتى است تاريخى كه در مقطع زمانى معينى از پدر و مادر مشخصى به دنيا آمده، حوادث متعددى را پشت سر گذاشته، با انسانهاى مختلفى درارتباط بوده و منشأ رويدادها و تحولات مختلفى در عصر غيبت صغرى بوده‏اند.
    براين اساس در بيشتر كتابهايى كه با ديدگاه كلامى - تاريخى به بررسى شخصيت و ابعاد وجودى امام مهدى (ع) پرداخته‏اند با سرفصلهاى مشابهى روبرو مى‏شويم كه برخى از مهم‏ترين آنها به قرار زير است:
    1. لزوم وجود حجت الهى در هر عصر؛
    2. اثبات ولادت؛
    3. دلايل  امامت؛
    4. ويژگيهاى شخصى؛
    5. فلسفه غيبت؛
    6. نواب خاص؛
    7. راز طول عمر؛
    8. معجزات؛
    9. توقيعات (پيامها)؛
 10. نشانه‏هاى ظهور آن حضرت و... .
قطعاً پرداختن به همه كتابهايى كه از قرنها پيش تاكنون با ديدگاه يادشده به رشته تحرير پدرآمده‏اند، در گنجايش اين مقاله نيست، پس به ناچار تنها به ذكر عناوين و نويسندگان برخى از مهم‏ترين اين كتابها - كه در واقع مصادر اصلى فرهنگ مهدوى شيعى به شمار مى‏آيند - به ترتيب تاريخ بسنده مى‏كنيم.
    شايان ذكر است كه برخى از اين كتابها در زمره مجموعه كتابهاى حديثى يا تاريخى شيعه‏اند كه بخشى را به بررسى ابعاد اعتقادى و تاريخى فرهنگ مهدوى اختصاص داده‏اند:
1. الكافى، ابى‏جعفر محمد بن يعقوب كلينى (درگذشته به سال 328 يا 329 ق)، 8ج، چاپ چهارم: تهران، دارالكتب الإسلاميه، 1365.
همانطور كه مى‏دانيد كتاب الكافى جزء كتابهاى چهارگانه (كتب اربعه) روايى شيعه است. اين مجموعه 8 جلدى شامل سه بخش كلى اصول (جلد 1 و 2)، فروع (جلد 3 - 7) و روضه (جلد 8) است. »اصول كافى« در بردارنده روايات اعتقادى، »فروع كافى« در بردارنده روايات فقهى و عبادى و »روضه كافى« شامل روايات اخلاقى است.
شايان ذكر است كه جلد اول و دوم كتاب الكافى كه مباحث اعتقادى را دربردارد، با عنوان اصول كافى در چهارجلد ترجمه شده و در دسترس همه علاقه‏مندان به معارف شيعى قرار گرفته است.5
بخش عمده‏اى از جلد اول (متن عربى) اين كتاب (صص 168-554) با عنوان »كتاب الحجّه« به بيان دلايل وجود حجت خدا در عالم هستى، ويژگيهاى امامان معصوم(ع)، دلايل امامت هر يك از امامان شيعه و تاريخ زندگانى آنها اختصاص يافته است.
عزيزانى كه علاقه‏مندند مباحث يادشده را از متن ترجمه شده جست‏وجو كنند مى‏توانند به جلد اوّل اين كتاب (صص 236-395) و جلد دوم آن مراجعه كنند.
2. كمال الدين و تمام النعمة، ابى جعفرمحمد بن على بن الحسين معروف به ابن بابويه و شيخ صدوق (در گذشته به سال 381 ق)، 2ج، تحقيق و تصحيح على‏اكبر غفارى، مترجم منصور پهلوان، چاپ اول: قم، سازمان چاپ و نشر دارالحديث، 1380.
چنانكه مرحوم شيخ صدوق در مقدمه اين كتاب آورده است، امام مهدى (ع) در رؤيايى صادقه دستور تأليف كتاب يادشده را به ايشان داده‏اند.
كتاب كمال الدين و تمام النعمة كه يكى از مصادر منحصر به فرد موضوع مهدويت به شمار مى‏آيد، مشتمل بر يك مقدمه و 58 باب است. در مقدمه به پاسخ برخى شبهات در مورد امام مهدى (ع) پرداخته شده و در ابواب كتاب موضوعات متنوعى مورد بررسى قرار گرفته است. برخى از موضوعاتى كه در اين ابواب بررسى شده به شرح زير است:
    1. احوال كسانى كه عمرهاى طولانى داشته‏اند؛
    2. دلايل نياز مردم به امام؛
    3. رواياتى كه از پيامبر (ص) و امام معصوم (ع) در مورد غيبت امام دوازدهم وارد شده است؛
    4. ميلاد امام مهدى (ع)؛
    5. كسانى كه آن حضرت را ديده‏اند؛
    6. توقيعاتى كه از امام مهدى(ع) رسيده است و ...

شايان ذكر است كه مرحوم شيخ صدوق كتاب ديگرى نيز با عنوان الإمامة والتبصرة من الحيرة در زمينه موضوع امامت امام مهدى(ع) به رشته تحرير درآورده‏اند.


3. كتاب الغيبة، ابن ابى زينب، محمّد بن ابراهيم بن جعفر، معروف به نعمانى (از علماى قرن چهارم هجرى قمرى)، تحقيق و تصحيح على‏اكبر غفارى، مترجم محمد جواد غفارى، چاپ دوم: تهران، صدوق، 1376.
كتاب ياد شده مشتمل بر يك مقدمه و 26 باب است. نويسنده در مقدمه نسبتاً طولانى اين كتاب، به بيان دلايل و انگيزه تأليف كتاب پرداخته و در ابواب مختلف آن موضوعات گوناگونى را مورد بررسى قرار داده كه مهم‏ترين آنها به‏شرح زير است:
   
    1. ضرورت شناخت امام(ع)؛
    2. غيبت امام زمان(ع)؛
    3. ويژگيها و خصائل حضرت صاحب(ع)؛
    4. علائم پيش از ظهور؛
    5. وضع شيعه هنگام قيام قائم(ع) و... را بررسى كرده است.
    4. الإرشاد فى معرفة حجج اللَّه على العباد، محمدبن محمدبن نعمان معروف به شيخ مفيد (درگذشته به سال 413ق)، 2ج،

ترجمه و شرح سيد هاشم رسولى محلاتى، تهران، علميه اسلاميه، بى‏تا.
اين كتاب مجموعه كاملى از تاريخ زندگانى و شرح احوال و اوصاف امامان شيعه است كه در يك مقدمه و 40 باب سامان يافته است. باب 35 تا 40 اين كتاب به امام مهدى(ع) اختصاص دارد و در آنها موضوعاتى چون تاريخ ولادت؛ ادله امامت؛ معجزات و نشانه‏هاى ظهور آن امام بررسى شده است.
    شايان ذكر است كه شيخ مفيد(ره) رساله‏هاى مستقلى نيز در باب غيبت امام عصر و پاسخ به سؤالات و شبهات مطرح در اين زمينه دارند كه از آن جمله مى‏توان به الرسالة فى‏الغيبة6 (چهار رساله مستقل) و الفصول العشرة فى‏الغيبة7 اشاره كرد.
   
5. كتاب الغيبة، ابى‏جعفر محمدبن الحسن الطوسى، معروف به شيخ طوسى (درگذشته به سال 460 ق.)، تحقيق عباداللَّه الطهرانى و على احمد ناصح، چاپ دوم: قم، مؤسسةالمعارف الاسلاميه، 1417ق.
اين كتاب كه در مجموعه معارف مهدوى شيعه جايگاه خاص و قابل توجهى دارد، از ديرباز مورد توجه علما و انديشمندان بوده و بسيارى از كسانى كه در سده‏هاى اخير به تأليف كتاب در اين زمينه پرداخته‏اند، از آن بهره‏بردارى كرده‏اند.
چنانكه شيخ طوسى (ره) در مقدمه كتاب آورده است، ايشان اين كتاب را براى بررسى مباحث مختلف مرتبط با غيبت حضرت صاحب‏الزمان (ع)، دليل آغاز غيبت و علت استمرار آن و همچنين پاسخ به شبهات و سؤالاتى كه در اين زمينه‏ها از سوى مخالفان مطرح مى‏شده، به رشته تحرير درآورده‏اند.
اين كتاب نيز چون برخى ديگر از كتابهايى كه از آنها ياد شد، ابتدا به مسئله امامت امام عصر(ع) در زمان غيبت و دلايل موجود در اين زمينه و همچنين اثبات تولد آن حضرت پرداخته و با ذكر برخى از توقيعاتى كه از سوى آن حضرت صادر شده، معرفى برخى از كسانى كه در دوران غيبت صغرى توفيق وكالت و نمايندگى از سوى امام مهدى(ع) را داشته‏اند و همچنين بيان برخى نشانه‏هاى ظهور مباحث خود را به پايان برده است.
كتاب ياد شده توسط »شيخ محمد رازى« ترجمه و با نام تحفه قدسى در علائم ظهور مهدى موعود(ع) در سال 1350 از سوى انتشارات كتابفروشى اسلاميه منتشر شده است.

6. إعلام الورى بأعلام الهدى8، ابى على‏الفضل‏بن الحسن الطبرسى معروف به امين‏الاسلام طبرسى (468-548 ق.)، 2ج، تحقيق مؤسسة آل‏البيت(ع) لإحياء التراث، چاپ اول: قم، مؤسسة آل‏البيت(ع) لإحياء الثرات، 1417ق.
اين كتاب دربردارنده تاريخ زندگانى، دلايل و معجزات و فضائل و مناقب پيامبر گرامى اسلام(ص) و اهل‏بيت عصمت و طهارت (ع) است. در بخش پايانى كتاب يادشده مباحث مختلف مرتبط با امام دوازدهم شيعيان در ضمن پنج باب به شرح زير بررسى شده است:
    1. نام، كنيه، لقب، محل تولد، نام مادر امام دوازدهم و كسانى كه آن حضرت را ديده‏اند؛
    2. رواياتى كه در زمينه امامت امام دوازدهم از پدران آن حضرت رسيده است؛
    3. چگونگى استدلال به روايات براى اثبات امامت آن حضرت، دلايل و نشانه‏هايى كه در دوران غيبت صغرى از آن حضرت آشكار شده و دلالت بر امامت ايشان مى‏كنند، برخى از توقيعات (نامه‏ها و پيامهايى) كه از آن حضرت رسيده است، كسانى كه آن حضرت را ديده‏اند و يا وكيل ايشان بوده‏اند؛
    4. نشانه‏هاى سال و روز قيام قائم (ع)، سيره آن حضرت در زمان ظهور و خصال ظاهرى آن حضرت؛
    5. پاسخ به شبهات و پرسشهايى كه مخالفان مطرح مى‏كنند.
   
7. كشف الغمّة فى معرفة الأئمه، ابى‏الحسن على بن عيسى بن ابى الفتح الإربلى (در گذشته به سال 693ق.)، 3ج، چاپ دوم: بيروت، دارالأضوا، 1405ق.
 كتاب يادشده كه دوره كامل تاريخ زندگى و فضائل و مناقب پيامبر اكرم(ص) و اهل بيت گرامى ايشان(ع) است از ديرباز مورد توجه اهل تحقيق بوده و به دليل نيكويى روش، روشنى عبارات، امانت در نقل و استناد به مصادر مورد قبول شيعه و اهل سنت ستايش شده است.9
بخش عمده‏اى از جلد سوم اين كتاب (از ص233 تا 263) به ذكر امام دوازدهم اختصاص يافته و در آن تاريخ زندگى، دلايل امامت، نشانه‏هاى ظهور، ويژگيهاى ظاهرى، معجزات، توقيعات و ديگر موضوعات مرتبط با آن حضرت بررسى شده است.

8. إثبات الهداة بالنصوص والمعجزات، محمد بن الحسن الحفرّالعاملى (در گذشته به سال 1104ق.)، 7ج، تصحيح سيد هاشم رسولى محلاتى، مترجم احمد جنتى، چاپ اول: دارالكتب الإسلاميه، 1366.
 اين كتاب براساس گفته مؤلف آن دربردارنده بيش از 20000 حديث و دليل نقلى در زمينه اثبات نبوت خاصه حضرت خاتم‏الانبياء(ص) و امامت ائمه اطهار(ع) است.
 از مهم‏ترين ويژگيهاى كتاب يادشده اين است كه در بررسى زندگى پيامبر اكرم(ص) و هر يك از ائمه اهل‏بيت(ع) رواياتى كه در كتابهاى معروف و معتبر شيعه و اهل سنت درباره اين بزرگواران وارد شده به تفكيك نقل و بررسى شده است.
 بخش پايانى كتاب إثبات‏الهداة كه دربردارنده بخشى از جلد ششم (ص 259-229) و تمامى جلد هفتم اين كتاب است، به امام دوازدهم حضرت صاحب‏الزمان(ع) اختصاص يافته و در آن موضوعات زير مطرح شده است:
    1. نصوصى كه از طريق شيعه و اهل سنت بر امامت صاحب‏الزمان(ع) وارد شده است؛
    2. معجزات صاحب‏الزمان(ع)؛
    3. صفات امام مهدى(ع) و نشانه‏هاى خروج آن حضرت؛
    4. رد انديشه‏هاى غلات و....
   
9. بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، محمد باقر مجلسى معروف به علامه مجلسى (1027-1111ق). 110 ج، چاپ سوم: بيروت، دار إحياء التراث العربى، 1403ق.
كتاب ياد شده يكى از بزرگ‏ترين مجموعه‏هاى روايى شيعه به شمار مى‏آيد و دربردارنده روايات بسيارى در زمينه‏هاى مختلف اعتقادى، اخلاقى، فقهى، تاريخى و... است. سه جلد از اين كتاب؛ يعنى جلدهاى 51 تا 53 با عنوان »تاريخ الحجة« به بررسى ابعاد مختلف زندگى امام عصر(ع)، از تولد تا غيبت و از غيبت تا ظهور اختصاص يافته و در آن بخش عمده‏اى از رواياتى كه در هر يك از اين زمينه‏ها از پيامبر اكرم(ص) و ائمه معصومين(ع) نقل شده، جمع‏آورى گرديده است.
 مجلدات ياد شده كه دربردارنده مطالب جلد 13 از چاپهاى قديمى بحارالأنوار است به دفعات ترجمه شده و براى همه علاقه‏مندان قابل استفاده است. معروف‏ترين اين ترجمه‏ها، ترجمه آقاى على دوانى است كه با نام مهدى موعود(ع) از سوى انتشارات دارالكتب الاسلامية منتشر شده است. اخيراً هم اين كتاب با ترجمه حسن بن محمد ولى اروميه‏اى از سوى انتشارات مسجد مقدس جمكران منتشر شده است.
در سالهاى اخير نيز كتابهاى زيادى براساس ديدگاه كلامى - تاريخى و با بهره‏گيرى از مصادر اوليه مهدويت به رشته تحرير درآمده‏اند كه برخى از آنها به شرح زير است:
   
1. إلزام الناصب فى إثبات الحجّة الغائب(ع)، شيخ على يزدى حائرى (در گذشته به سال 1333ق.)، 2ج، چاپ دوم: قم، مكتبةالرضى، 1404ق.
    جلد اول اين كتاب كه در هفت فصل سامان يافته شامل مباحثى به شرح زير است:
    1. لزوم وجود حجت الهى در زمين؛
    2. معرفت امام(ع)؛
    3. بشارتهاى الهى به ظهور امام مهدى(ع) در قرآن و ديگر كتابهاى آسمانى؛
    4. اخبار پيامبر و ائمه معصومين(ع) به ظهور حجت(ع)؛
    5. آياتى كه به امام مهدى(ع) تفسير شده‏اند؛
    6. امكان غيبت و كسانى از انبياء و اوليا كه غيبت داشته‏اند، فلسفه غيبت و...
    در جلد دوم اين كتاب نيز اين عناوين به چشم مى‏خورد:
    1. حكايت كسانى كه در زمان غيبت كبرى ادعاى رؤيت كرده‏اند؛
    2. اخبار اهل سنت به وجود حجت(ع)؛
    3. نشانه‏هاى ظهور، حوادث عصر ظهور و رجعت و...
    شايان ذكر است كه اين كتاب توسط »سيدمحمد جواد مرعشى نجفى« ترجمه و با نام چهره درخشان امام زمان(ع)، در سه جلد منتشر شده است.

2. امام مهدى(ع) از ولادت تا ظهور (ترجمه الإمام المهدى(ع) من المهد إلى الظهور)، سيدمحمد كاظم قزوينى (1308-1373ش)، ترجمه حسين فريدونى، چاپ اول: تهران، آفاق، 1376.
    كتاب ياد شده كه در زمره محدود كتابهاى ارزشمند تأليف شده در سالهاى اخير است، مشتمل بر 24 فصل است كه عناوين آنها به اين شرح است:
    1. امام زمان(ع) كيست؟؛
    2. نام و نسب حضرت؛
    3. بشارات قرآن؛
    4. بشارات احاديث نبوى؛
    5. بشارات ا

 پى‏نوشتها :
 1 .   ترجمه نام كتاب چنين است: »پيمانه‏هاى خوبيها، درباره فوايد دعا براى قائم(ع)«.
 2 .   محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج 53، ص 176، ح 7.
 3 .   همان، ج 8، ص 368.
 4 .   محمدبن يعقوب كلينى، الكافى، ج1، ص371، ح5.
 5 .   مترجم اين كتاب سيد جواد مصطفوى و ناشر آن دفتر نشر فرهنگ اهل‏بيت(ع) است.
 6 .   ر.ك: مصنفات الشيخ المفيد، ج 7.
 7 .   ر.ك: همان، ج 3.
 8 .   ترجمه نام اين كتاب اين است: »شناساندن پيشوايان (نشانه‏هاى) هدايت به مردمان«.
 9 .   ر.ك: كشف الغمة فى معرفة الأئمة، ج 1، مقدمه.
 
ماهنامه موعود شماره 42

 
< قبل   بعد >
spacer

spacer

Creative Commons License
(cc) 2020 Mouood Researching Institute. This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 License.
هرگونه استفاده از محتويات اين پايگاه اطلاع رساني، در هر کجاي دنيا، تنها براساس مفاد توافقنامه Creative Commons 3.0، مجاز است.
(ح) 1386 تمامي حقوق اين پايگاه اطلاع رساني، متعلق به مؤسسه فرهنگي موعود است.