صفحه نخست arrow مقالات arrow اراده معطوف به حق arrow اراده معطوف به حق(4):لزوم تفكر و تعيين وضع - «پرسش» شأن «متفكر» است و «تفكر»، مستلزم «تذكر»
spacer
«مؤسسة فرهنگي موعود عصر(عج)»، معجم مؤلّفين مهدوي را به‌زودي منتشر مي‌کند.
ادامه مطالب ...
 
advertisement.png, 0 kB
Advertisement
spacer
spacer

عضویت در خبرنامه

جستجوگر سايت

جستجوگر گوگل


جست‌وجو در سايت موعود

مطالب مرتبط

addtomyyahoo4Subscribe in NewsGator OnlineAdd to My AOL
Subscribe with BloglinesAdd to netvibes
Add to Google

 
اراده معطوف به حق(4):لزوم تفكر و تعيين وضع - «پرسش» شأن «متفكر» است و «تفكر»، مستلزم «تذكر» چاپ پست الكترونيكي
۰۸ خرداد ۱۳۸۵

واژه هايي چون: «تفكر» و «شأن تفكر» براي آنان كه متذكر شرايط، موقعيت تاريخي و جايگاه اقوام در تاريخ نيستند بي معناست. «تفكر»، «متفكر»، «تذكر» و «ذكر» نيز از جمله اصطلاحات و كلماتي هستند كه ديگر همه معاني و مفاهيم اصيل و حقيقي را متبادر به ذهن نمي سازند. اين امر فهم و درك بسياري از مباحث را كند كرده است زيرا بنابر عادت معمول به درس خوانده هاي مدارس و حوزه هاي فرهنگ غربي و بهتر بگويم محصولات علم حصولي خودبنياد غربي- كه جملگي فاقد فكر و ذكرند- لقب «متفكر» و «انديشمند» و امثالهم داده مي شود؛ غافل از اينكه در ميانه ازدحام و غوغا و ميل شديد نفساني به دنيا، «تفكر» رخ نمي نمايد و اساساً تفكر و متفكر را نسبتي با ازدحام و ميل به «ملكداري»، «تسلط» و «اعتبار» نيست.
به قول شيخ محمود شبستري:
تفكر رفتن از باطل سوي حق
بجزواندر بديدن كل مطلق
آنكه درگيرو دار با جهان به مدد «عقل معاش و جزوي» سردرپي تدبيرگري امور ملكي نهاده و جز «علم حصولي» برايش ملاك و حجتي نيست راهي به ساحت تفكر و ورود به جمع اهل تفكر ندارد. اين قوم به مدد تفكر سيري از ظاهر به باطن و از جزء به كل دادند و در همه پهناي عالم رخ محبوب ازلي و ابدي و نسبت همه اجزاء هستي را با او در مي يابند.


امروزه به دليل اغتشاش ذهن و زبان بر هر نوع تدبير و تأمل در امور خاكي «مادي» وحتي غرقه شدن در هواي نفساني و علامات شيطاني عنوان «فكر كردن» داده مي شود.
فرض عمومي «اهل عمل»(1) بر اين است كه بي نياز و مستغني از «اهل تفكر و نظر»ند. و يا آنكه مي پندارند پايه هاي «نظر» قبلاً استوار شده است.(2) البته آنان (اهل عمل) چندان هم به خطا نمي روند زيرا در اين سرزمين پايه هاي «نظر» كه قوام «عمل» را ممكن مي سازد، خيلي پيش از اين در سرزمين ديگري مستحكم شده است و اينان تنها مأمور بركشيدن بناي عمل «اعم از سياست، اقتصاد، شهرسازي و...) بر پايه هاي نظر مقبول و مطلوب عصر حاضرند. حاصل عمل آنان نيز بركشيده شدن صورت تمدن و معماري فرنگي در كشورهاي مسلمان نشين شرقي و دور شدن نسلها از دين و رويگرداني جوانان از ادب و سنت مذهبي و اخلاق وارزشهاست. و بي گمان اصلاح و بازپروري نسلهاي گريخته هم كه به مدد همان فنون و علوم (اعم از روانشناسي، جامعه شناسي و...) كه جملگي متكي به پايه هاي نظري غربي اند، نتيجه اي جز بحران فزاينده نخواهد داشت. همچنانكه بازگشت به «صورت مذهب» و تلاش براي احياي اين صورتها نيز راه به جايي نمي برد.
بايد دانست، اين وضعيت تعليقي مشوش تا زماني كه آنان «پرسش جدي از غرب» را آغاز نكرده اند روزي مقدر اقوام شرقي است.
وقت «پرسش»
«پرسش»، اساساً متعلق به «وقت حيراني» است. آنگاه كه بحران غلبه پيدا مي كند همه چيز را به هم مي ريزد و آنگاه كه تاريخي، تفكري و فرهنگي بصورت جدي مورد سؤال و بازپرسي واقع مي شود مي توان گفت كه مقدمه خروج از بحران و تعيين وضع فراهم مي گردد. لازمه «پرسش از غرب» احساس ضرورت «تعيين وضع و اعلام موضع» است.
چنانكه لازمه «خروج ازبحران» پرسش از «عامل بحران» است؛ وگرنه قومي كه در پي «تعيين وضع» نيستند و در عرصه تاريخ غربي به مدد عقل جزوي و معاش و دستاوردهاي تكنيكي منفعلانه به رتق و فتق امور مشغولند ضرورتي براي «طرح پرسش و سؤال از وضع» نمي شناسند.
شايد به همين دليل است كه «پرسش» از غرب نيز از «غرب» آغاز مي شود و همانطور كه سابقاً ذكر شد در ميان فرهيختگان غربي بسيارند كساني كه ابتدا به «پرسش» از غرب كرده اند. كساني چون: توين بي و اشپينگلر از ميان فلاسفه تاريخ و «نيچه» و «كي يركه گورد» و «هايدگر» و ديگران از اين جمله اند.

اسماعيل شفيعي سروستاني


يي نوشت:
1- كليه كساني كه درگير با «تدبيرگري امور ملكي» اند و از جمله سياستمداران و امثالهم در اين تعريف مي گنجند.
2- براي مطالعه بيشتر به كتاب «سيرتحول تفكر، فرهنگ و تمدن» اثر نگارنده مراجعه شود. از سلسله انتشارات نيستان

يي نوشت:
1- كليه كساني كه درگير با «تدبيرگري امور ملكي» اند و از جمله سياستمداران و امثالهم در اين تعريف مي گنجند.
2- براي مطالعه بيشتر به كتاب «سيرتحول تفكر، فرهنگ و تمدن» اثر نگارنده مراجعه شود. از سلسله انتشارات نيستان


 
< قبل   بعد >
spacer

spacer

Creative Commons License
(cc) 2020 Mouood Researching Institute. This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 License.
هرگونه استفاده از محتويات اين پايگاه اطلاع رساني، در هر کجاي دنيا، تنها براساس مفاد توافقنامه Creative Commons 3.0، مجاز است.
(ح) 1386 تمامي حقوق اين پايگاه اطلاع رساني، متعلق به مؤسسه فرهنگي موعود است.